Нафтата дивее, Ормутскиот теснец го тресе светот

Нафтата дивее на светските берзи, а цената на „брент“ денес се движи над 117 долари за барел, додека пазарите сè повеќе стравуваат дека подолга блокада околу Ормускиот Теснец може да го претвори регионалниот конфликт во нов глобален енергетски шок. Reuters објави дека американската сурова нафта пораснала на 105,15 долари за барел, а „брент“ на 117,16 долари, со дневен раст од 5,3 проценти.

Растот на цената доаѓа по извештаите дека американскиот претседател Доналд Трамп им наложил на соработниците да подготват продолжена блокада на Иран, што веднаш ги засили стравувањата од нарушување на снабдувањето со енергенси преку една од најважните поморски точки во светот. Ормускиот Теснец е критичен за глобалната трговија со нафта, а секоја неизвесност околу пловидбата таму брзо се претвора во притисок врз цените.

Според OilPrice.com, во текот на денот „брент“ се движел околу 119,1 долари за барел, со раст од повеќе од седум проценти, додека WTI бил околу 107,2 долари. Trading Economics, исто така, регистрираше силен дневен скок и цена на „брент“ над 119 долари за барел на 29 април, што покажува дека пазарот реагира нервозно и дека котациите се менуваат брзо во текот на тргувањето.

Главната причина за растот не е само моменталната цена, туку стравот дека кризата може да трае. Ако блокадата или ризикот околу Ормускиот Теснец се продолжат, пазарите ќе почнат да вградуваат повисока премија за ризик во секој барел нафта. Тоа значи дека цената ќе зависи не само од реалното снабдување, туку и од проценките на трговците, осигурителите и бродските компании дали транспортот низ регионот е безбеден.

Порастот на нафтата веднаш се прелева и врз пошироката економија. Поскапото гориво ги зголемува трошоците за транспорт, авиоиндустријата, производството, земјоделството и дистрибуцијата на храна. Тоа создава нов инфлациски притисок во момент кога многу економии сè уште се обидуваат да ја стабилизираат цената на животот по претходните енергетски кризи.

Финансиските пазари веќе реагираа претпазливо. Reuters објави дека глобалните акции се движеле надолу, додека инвеститорите истовремено ги следеле тензиите на Блискиот Исток, корпоративните резултати во САД и очекувањата од Федералните резерви. Нафтениот скок повторно ја отвори дилемата дали централните банки ќе имаат простор за полабава монетарна политика ако енергенсите продолжат да ја туркаат инфлацијата нагоре.

За Европа, ова е особено чувствително сценарио. Континентот веќе се соочува со повисоки трошоци за авионско гориво, транспорт и енергетска сигурност, а нов скок на нафтата може да ги погоди и малите аеродроми, нискобуџетните линии, индустријата и домаќинствата. Ако кризата се претвори во подолг застој, цената на нафтата нема да остане само берзанска вест, туку ќе стане фактор што се гледа во билетите, сметките, храната и секојдневните трошоци.

Сегашниот скок над 117 долари не мора автоматски да значи дека цената ќе остане таму, бидејќи пазарите често реагираат остро на геополитички вести. Но, доколку неизвесноста околу Иран и Ормускиот Теснец продолжи, нафтата може да остане една од најопасните економски точки на годината.