Шпионажа во претседателскиот кабинет: случајот отвори безбедносна криза

Сомнежите за можно извлекување податоци од компјутерскиот систем во Кабинетот на претседателката Гордана Сиљановска-Давкова прераснаа во политичко-безбедносно прашање, откако поранешниот министер за внатрешни работи Оливер Спасовски оцени дека случајот отвора сериозни прашања за безбедносниот кредибилитет на државата пред меѓународните партнери.

Спасовски, кој сега е пратеник од СДСМ, во гостување на 4ТВ изјави дека институцијата претседател на државата е од највисок безбедносен ранг, особено поради членството на Македонија во НАТО, каде циркулираат чувствителни информации што не смеат да станат достапни ниту за јавноста, ниту за странски разузнавачки служби.

Случајот беше отворен откако беа објавени информации за анонимна кривична пријава, потпишана од „група вработени во МВР“, во која се тврди дека постојат сомнежи за копирање и шифрирање податоци од кабинетски компјутерски систем, со можност тие да завршиле кај странска служба. Според објавените информации, под сомнение бил ИТ-администратор во Кабинетот на претседателката, а во пријавата се барало форензичко вештачење на уреди, сервери, телефони, логови, ВПН-записи, пристапни листи и проверка на евентуално компромитирани класифицирани информации.

Обвинителството за гонење организиран криминал и корупција потврди дека од декември минатата година се води предистрага за индиции за недозволени активности од висок државен интерес. Постапката, според објавените информации, била отворена по известување од Секторот за компјутерски криминал во МВР, испратено во ноември минатата година.

Еден од спорните моменти во случајот е видеонадзорот од Вила Водно. Обвинителството барало снимки од Кабинетот на претседателката, од Службата за општи и заеднички работи и од МВР, но според објавените информации, до моментот на објавувањето не биле доставени повратни информации за обезбедување копии од видеозаписите. МВР соопштило дека анализата на електронскиот доказен материјал е во завршна фаза и дека материјалот ќе биде доставен до обвинителството.

Спасовски оцени дека, ако во јавноста веќе се отвора дилема дали претседателот на државата е безбеден и дали од кабинетот протекуваат информации, тогаш пораката до граѓаните и до стратешките партнери е исклучително сериозна. Тој го поврза случајот и со претходните реформи во безбедносниот систем по аферата со масовното прислушување, кога беше формирана Оперативно-техничката агенција како неутрален посредник меѓу телекомуникациските оператори и органите за спроведување на законот.

Премиерот Христијан Мицкоски, пак, ги отфрли сомнежите и ги оцени како производ на, како што рече, „шпионски талог“ од структури од минатото. Тој ја нападна и улогата на обвинителот Ислам Абази, тврдејќи дека Обвинителството создавало паника во јавноста.

Во политичка смисла, случајот сега се движи во две линии. Првата е институционална и се однесува на тоа дали навистина имало неовластено извлекување, копирање или шифрирање податоци од системи во претседателскиот кабинет. Втората е политичка и се однесува на начинот на кој власта, опозицијата, МВР, Обвинителството и Кабинетот на претседателката комуницираат за случај што, ако се потврди, би имал директни последици врз националната безбедност.