Зошто златото вечно сјае и никогаш не потемнува?

Златото вечно сјае затоа што не се однесува како повеќето метали: не рѓосува, тешко потемнува и речиси не кородира, а нови научни сознанија покажуваат дека неговата отпорност не зависи само од хемиската „благородност“, туку и од начинот на кој атомите на неговата површина сами се распоредуваат за да го заштитат.

Златото со векови се смета за симбол на трајност, богатство и моќ токму поради неговиот препознатлив сјај. За разлика од железото, бакарот или среброто, кои со текот на времето реагираат со кислород, влага или други материи од околината, чистото злато останува стабилно и ја задржува својата жолта боја.

Причината е во тоа што златото е благороден метал, со многу слаба склоност да реагира со кислород. Но истражувачи од Универзитетот „Тулејн“ дополнително откриваат дека приказната е подлабока: атомите на површината на златото природно се прередуваат во заштитни шеми што драстично ја намалуваат можноста кислородот да се врзе со металот.

Со компјутерски симулации било анализирано како молекулите на кислород реагираат со две чести структури на златни површини. Без ова атомско прередување, кислородот би можел многу полесно да се раздвои и да реагира со златото. Но кога површината ќе се стабилизира, реакцијата се намалува за огромен фактор, од милијарда до билион пати.

Токму затоа златниот накит, монетите и предметите од чисто злато можат да останат речиси непроменети со векови. Сепак, тоа не значи дека секое златно парче никогаш нема да потемни. Накитот најчесто не е направен од стопроцентно чисто злато, туку од легури со други метали, како бакар или сребро, а токму тие додатоци можат да реагираат и да создадат потемнување.

Новото откритие има значење и надвор од накитот. Ако научниците разберат како златото се брани од кислородот, можат подобро да развиваат катализатори на база на злато за индустрија, енергетика и хемиски процеси. Металот што луѓето го ценат поради сјајот, сега станува важен и поради тоа како неговата површина „работи“ на атомско ниво.