Skip to content
На прв поглед, објаснувањето на Кремљ изгледа јасно. Москва тврди дека нападите биле одговор на наводниот украински напад врз студентски дом во окупираниот регион Луганск, во кој руските власти велат дека загинале десетици млади луѓе. Киев негира дека нападнал цивилна цел и инсистира дека погодил воени објекти.
Но, аналитичарите гледаат посложена слика зад оваа верзија. Прашањето што сè повеќе се поставува не е што се случило во Старобилск, туку зошто Кремљ го избрал токму овој момент за еден од најтешките напади од почетокот на војната.
Во последните недели, Украина успеа да изврши серија напади длабоко на руска територија, вклучително и врз нафтената инфраструктура. Ова ја стави Москва во незгодна позиција и покажа дека војната повеќе не се чувствува само на фронтовските линии, туку и во самата Русија.
Аналитичарите велат дека ваквите напади го поткопуваат имиџот на Кремљ како сила што има контрола. Со рафинерии за нафта што горат и беспилотни летала што достигнуваат стотици километри во земјата, на руските власти им станува сè потешко да ја убедат јавноста дека сè оди според планот.
Во овој контекст, масовниот напад врз Украина може да се смета за обид за демонстрирање сила и враќање на иницијативата во информатичката војна.
Нападот се случува и во време кога меѓународното внимание е насочено кон други кризи, а мировните преговори меѓу Москва и Киев остануваат во ќорсокак.
Некои западни набљудувачи веруваат дека Кремљ се обидува да го привлече вниманието на Вашингтон. Додека САД се фокусирани на други меѓународни конфликти, Русија можеби се обидува да покаже дека е подготвена да продолжи со ескалацијата и дека војната нема сама да стивне.
Ова е исто така порака до западните престолнини дека без активно дипломатско вклучување и воена поддршка за Украина, конфликтот би можел да влезе во нова фаза.
Укажано е и на друг елемент во анализите на западните експерти. Според Американскиот институт за проучување на војната (ISW), постојат знаци дека рускиот претседател можеби добива претерано оптимистички извештаи за ситуацијата на фронтот.
Според институтот, воената висока команда веројатно му претставува на Кремљ поповолна слика од реалната, создавајќи чувство дека победата е остварлива во блиска иднина.
Доколку оваа проценка е точна, таа би помогнала да се објасни зошто Москва продолжува да инвестира огромни ресурси во војната и покрај економските тешкотии и недостатокот на одлучувачки пробив на бојното поле.
Воените трошоци продолжуваат да вршат сериозен притисок врз руската економија. Според публикациите во западните медиуми, претставниците на финансиските институции во Русија веќе го предупредуваат Кремљ за растечките ризици од продолжена војна.
Ова го става Путин пред тешка дилема. Од една страна, повлекувањето би изгледало како признание на неуспех по повеќе од четири години борба. Од друга страна, продолжувањето на војната станува сè поскапо и финансиски и политички.
Сепак, зад стратешките анализи стојат луѓе.
Жителите на Киев раскажаа за ноќта помината во кади, ходници и импровизирани засолништа. Некои беа однесени од експлозивните бранови, други останаа без покрив над главата. Спасувачките екипи продолжија да ги расчистуваат урнатините неколку часа по завршувањето на нападот.
Овие сцени покажуваат дека и покрај политичките пораки и воените пресметки, цивилите продолжуваат да ја плаќаат највисоката цена.
Размерот на најновиот напад сугерира дека Кремљ не е подготвен да го намали својот воен притисок. Напротив, постапките на Москва укажуваат на желба да демонстрира сила и пред Украина и пред Западот, како и пред сопственото население.
Дали ова е знак на доверба или растечка вознемиреност во Кремљ, останува прашање на дебата.
