„Војдан Чернодрински“ покажа дека македонската сцена има сила, но ѝ треба нов текст

Македонската сцена има сила, покажа јубилејното 60. издание на МТФ „Војдан Чернодрински“ во Прилеп, но четирите недоделени награди, меѓу нив и признанието за современ драмски текст, отворија прашање што не може да се покрие со аплауз: колку македонскиот театар навистина вложува во нови автори, нови драмски гласови и современа домашна драматургија. Фестивалот, што се одржа од 5 до 12 јуни под мотото „Храбриот нов театар!“, заврши со триумф на „Страв и надеж“ на МНТ и пет награди за прилепската „Црнила“, но и со јасна порака дека сценската енергија мора да добие нов текстуален темел.

Главната награда за уметничко остварување на претстава во целина ја доби „Страв и надеж“ на Македонскиот народен театар, во режија на Татјана Мандиќ Ригонат. Жирито ја препозна претставата како најзаокружено сценско остварување на јубилејното издание, во кое ансамблот, режијата, музиката и целокупната сценска структура делуваат како компактна театарска целина.

Силна фестивалска потврда доби и прилепскиот Народен театар „Војдан Чернодрински“ со претставата „Црнила“, според Коле Чашуле, во режија на Дејан Пројковски. Претставата освои пет признанија: за режија, сценографија, костимографија, главна машка улога и млада актерка. Така, токму домашната сцена во Прилеп се издвои како еден од најсилните знаци на фестивалот што шест децении ја собира македонската театарска продукција.

Дејан Пројковски ја доби наградата за режија за „Црнила“, Валентин Светозарев беше награден за сценографијата, а Марија Пупучевска за костимографијата на истата претстава. Димитар Ѓорѓиевски ја доби наградата за главна машка улога „Кирил Ристоски“, додека Сара Спиркоска беше наградена како млада актерка.

Во актерските категории, Слаѓана Вујошевиќ од Турскиот театар беше наградена за главна женска улога во „Амадеус“, а Јеткин Сезеир ја доби наградата за млад актер „Трајко Чоревски“ за истата претстава. Биљана Драгиќевиќ Пројковска и Александар Степанулески од Драмски театар ги добија признанијата за епизодни улоги во „Мачкина глава“. Наградата за музика „Филип Стевановски“ ѝ припадна на Ирена Поповиќ Драговиќ за музиката во „Страв и надеж“.

Но, јубилејниот фестивал не остана запаметен само по доделените награди. Жирито, во состав Снежана Коневски-Руси, Дарко Лукиќ и Аида Буквиќ, не ги додели наградите за рекламен материјал, за кореографија и сценски движења, за современа сценска драматизација и адаптација, како и за современ драмски текст. Последната одлука го помести фокусот од свеченоста кон суштината: македонскиот театар има силни актери, режисери и сценски тимови, но мора поодлучно да создава и да поставува современа македонска драматургија.

Токму тука лежи најважната порака од 60. „Војдан Чернодрински“. Фестивалот ја покажа виталноста на сцената, способноста за силни актерски и режисерски остварувања, но и празнината што се создава кога новиот драмски текст не е доволно присутен во репертоарите. Ако македонскиот театар сака да биде навистина современ, не може да се потпира само на интерпретации, класици и режисерски концепти, туку мора да отвори повеќе простор за автори што ќе пишуваат за ова време, за ова општество и за оваа публика.

Јубилејното издание имаше богата програма со претстави, изложби, тркалезни маси, промоции на театарска литература, детска зона и „Драмолетање“, програма насочена кон развој на нови драмски текстови. Во фокус годинава беше и творештвото на Дејан Дуковски, со изложба, промоција на неговите книги и завршна изведба на „Црно злато“ на Белградско драмско позориште, во режија на Оливер Фрљиќ.

Со 60 години зад себе, „Војдан Чернодрински“ останува најважната средба на македонскиот театар. Ова издание покажа дека сцената има енергија, публика и уметнички капацитет, но и дека следниот голем чекор мора да биде враќањето на новиот македонски текст во центарот на театарската продукција.