Skip to content
Додека Владата најавува нови средби со трговците, анализи на синџирот на снабдување и можни законски измени, цените на основните прехранбени производи и натаму остануваат една од најголемите грижи за граѓаните. Уште посимптоматично е што токму државните инспекции утврдија дека дел од маркетите ги зголемиле бруто-маржите за два до пет проценти во споредба со минатата година.
Прашањето што сè почесто се поставува е: ако државата веќе констатирала дека има зголемени маржи, зошто граѓаните и понатаму плаќаат поскапа храна, а единствената конкретна мерка што се најавува е уште еден состанок?
Владата призна дека има проблем
Премиерот Христијан Мицкоски изјави дека Државниот пазарен инспекторат утврдил повисоки маржи кај дел од маркетите и порача дека таквата практика „нема да се толерира“. Најави дека трговците ќе бидат повикани на разговор, а државата ќе продолжи со проверки на целокупниот синџир – од производителите и увозниците до малопродажните ланци.
Истовремено, Пазарниот инспекторат доби задача да ги спореди цените и маржите кај сите учесници во синџирот на снабдување, за да се утврди каде точно настанува најголемото поскапување. Тоа е важна анализа, но не го менува фактот дека високите цени веќе се реалност за потрошувачите.
Од ветувања до резултати има голема разлика
Во последните недели јавноста слушна повеќе најави.
Најавени беа состаноци со маркетите.
Потоа состаноци со производителите и дистрибутерите.
Потоа анализа на цените.
Потоа анализа на маржите.
Потоа можни законски измени.
Но, сè уште нема конкретна мерка што веднаш би се почувствувала на касите во маркетите.
За просечното семејство не е најважно дали анализата ќе биде готова за една или две недели. Поважно е дали истите производи што секојдневно ги купува ќе поевтинат.
Ако се знае кој ги зголемил маржите, што се чека?
Особено интересен е фактот што Владата веќе соопшти дека инспекциите утврдиле зголемување на маржите кај одредени трговци. Сепак, нивните имиња не се објавуваат, а најавената реакција засега е разговор со нив.
Останува нејасно дали тие ќе се соочат со санкции, дали ќе има обврска да ги намалат цените или државата повторно ќе се потпре на доброволен договор со трговците.
Во меѓувреме, граѓаните продолжуваат да плаќаат по цените што веќе ги чувствуваат во домашниот буџет.
Стар проблем, нови ветувања
Ова не е првпат Владата да најавува борба против високите цени.
Во изминатиот период беа воведувани ограничувања на маржите и други антикризни мерки. По нивното истекување повторно почнаа поплаки за поскапувања, а новите инспекциски контроли покажаа дека дел од маркетите навистина ги зголемиле своите маржи.
Тоа отвора дилема дали сегашниот пристап, кој се темели на разговори и договори, е доволен за да се заштити животниот стандард.
На граѓаните не им требаат нови состаноци, туку пониски сметки
Владата има право прво да ги утврди причините за растот на цените и да го анализира целиот синџир на снабдување. Но, исто така има обврска да реагира кога веќе постојат наоди дека дел од трговците ги зголемиле маржите.
Во услови кога храната е меѓу најголемите трошоци на секое домаќинство, граѓаните нема да ја оценуваат успешноста на Владата според бројот на одржани состаноци со маркетите, ниту според бројот на најавените анализи.
Ќе ја оценуваат според едноставно мерило – дали по следното пазарење ќе платат помалку отколку денес.
Додека тоа не се случи, впечатокот останува ист: Владата најавува, инспекциите констатираат, маркетите ги зголемуваат маржите, а цената на крајот повторно ја плаќаат граѓаните.
