Само една реченица беше доволна повторно да ги отвори прашањата околу еден од најтешките здравствени скандали во поновата историја на македонското здравство.
Во интервју за порталот 360 степени, директорот на Фондот за здравствено осигурување и иден министер за здравство Сашо Клековски откри дека извештајот за непотребните операции на срце бил разгледан на затворена владина седница. Но, што било одлучено – не откри. Образложението е дека во моментот не е член на Владата, туку директор на Фондот.
Формално, тоа може да биде разбирливо.
Но, од аспект на јавниот интерес, остануваат многу повеќе прашања отколку одговори.
Не станува збор за обичен административен извештај
Овој документ не третира технички или кадровски прашања.
Станува збор за извештај на меѓународна експертска комисија која утврди дека кај најмалку девет пациенти биле направени непотребни операции или интервенции на срце, при што биле констатирани сериозни несогласувања меѓу ангиографските снимки и писмените медицински извештаи, што довело до несоодветни индикации за интервенции. Комисијата анализирала 13 случаи, а во девет од нив утврдила отстапувања од професионалните стандарди.
Станува збор за случаи што ја засегаат безбедноста на пациентите, интегритетот на лекарската професија и трошењето на јавните средства.
Затоа прашањето не е дали Владата имала право да расправа на затворена седница.
Прашањето е зошто по таа седница не беше соопштено што е одлучено.
Што точно се крие?
Во вакви случаи транспарентноста не е политичка добра волја.
Таа е институционална обврска.
Особено ако се знае дека токму државните институции претходно ја информираа јавноста за наодите на странските експерти и најавија дека извештајот ќе биде доставен до Владата, обвинителството и другите надлежни институции.
Дали Владата усвоила заклучоци?
Дали утврдила основи за дисциплинска или кривична одговорност?
Дали наложила дополнителни проверки?
Дали извештајот е проследен до сите надлежни органи?
Или сè останало само на констатација?
На ниту едно од овие прашања јавноста денес нема одговор.
Пациентите не се статистика
Во целата приказна најлесно е да се изгубат оние поради кои воопшто постои здравствениот систем – пациентите.
Зад бројката „девет“ стојат луѓе кои поминале низ сериозни кардиохируршки процедури, со сите ризици што ги носи една операција на срце.
Доколку некоја интервенција навистина не била медицински оправдана, тогаш не станува збор само за професионален пропуст.
Станува збор за можно нарушување на едно од најосновните човекови права – правото на безбедно и стручно лекување.
Тишината ја храни недовербата
Македонското здравство со години се соочува со недоверба.
Листи на чекање, недостиг на кадар, сомнежи за корупција, различен третман меѓу јавниот и приватниот сектор – сето тоа постепено ја еродира довербата на граѓаните.
Токму затоа, кога институциите конечно доаѓаат до сериозни наоди, единствениот начин довербата да почне да се враќа е преку целосна транспарентност.
Секоја затворена врата во вакви случаи создава простор за сомнежи.
Не затоа што јавноста однапред знае што се случило.
Туку затоа што не ѝ се дозволува да дознае.
Идниот министер ќе мора да одговори
Сашо Клековски наскоро ќе ја преземе функцијата министер за здравство.
Токму затоа прашањата што денес остануваат без одговор многу брзо ќе се најдат пред него.
Не како директор на Фондот.
Туку како човек што ќе биде политички одговорен за здравствениот систем.
Јавноста не очекува сензационализам. Очекува факти. Очекува да знае дали некој ќе понесе одговорност, дали ќе се спречат идни злоупотреби и дали пациентите ќе добијат уверување дека вакви случаи нема да се повторат.
Бидејќи кога станува збор за можни непотребни операции на срце, најмалку што граѓаните заслужуваат е – целата вистина.
