Како 19-годишен Македонец заврши во војната на балканските нарко кланови?

Апсењето на 19-годишниот македонски државјанин Андреј Танасковски во Никшиќ, Црна Гора, не е само уште една полициска вест.

Тоа отвора многу поважно прашање: како едно момче кое практично штотуку станало полнолетно се најде во истрага поврзана со обид за убиство на лице кое црногорските медиуми го идентификуваат како високопозициониран припадник на Шкаљарскиот клан?

Според Управата на полицијата на Црна Гора, Танасковски бил уапсен по меѓународна потерница распишана од Интерпол Подгорица. Црногорските власти го сомничат дека бил директен извршител во обидот за убиство на Марко Љ., познат како Кан, во Будва во август минатата година. Полицијата соопшти дека при криењето користел фалсификувани документи и дека бил лоциран во изнајмен стан во Никшиќ. (Управа на полицијата на Црна Гора; пренесено од „Вијести“, „Плусинфо“ и „А1он“).

Но, она што засега недостасува е можеби најважниот дел од приказната.

За него речиси нема трага

Во јавните архиви во Македонија не може да се најде речиси ништо за Андреј Танасковски.

Нема претходни медиумски извештаи.

Нема јавни судски предмети.

Нема информации од кое место е, каде учел или дали претходно бил евидентиран од македонската полиција.

Таквиот информациски вакуум не мора да значи ништо сам по себе. Но, покажува дека јавноста денес знае многу повеќе за кривичната истрага отколку за животниот пат на младото лице кое се најде во неа.

Токму тоа ја отвора дилемата што одамна ја поставуваат истражителите во регионот: кој ги регрутира овие млади луѓе?

Балканските кланови одамна не бараат ветерани

Последната деценија истрагите во Црна Гора, Србија и Европската Унија покажуваат препознатлив модел.

Во најризичните операции сè почесто се појавуваат многу млади луѓе.

Не затоа што тие ги носат одлуките.

Туку затоа што некој друг ги носи.

Истражувањата на регионалната истражувачка мрежа KRIK и на OCCRP во повеќе наврати покажаа дека криминалните организации сè почесто користат млади лица за логистика, транспорт на оружје, следење на цели и, во најтешките случаи, за извршување насилни кривични дела. Според овие истражувања, младите регрути полесно се заменуваат, потешко се поврзуваат со организаторите и често немаат криминално досие што би ги направило веднаш сомнителни.

Од Скопје до Будва – кој ја организирал рутата?

Во случајот со Танасковски остануваат бројни неодговорени прашања.

Кој го поврзал со луѓето што се под истрага?

Кој му обезбедил сместување во Црна Гора?

Кој ги обезбедил фалсификуваните документи што, според црногорската полиција, ги користел?

Кој ја финансирал неговата логистика?

Ова не се прашања на кои може да одговори само едно апсење.

Тоа се прашања за организираниот криминал.

Војната меѓу клановите одамна нема граници

Конфликтот меѓу Шкаљарскиот и Кавачкиот клан веќе повеќе од една деценија не е ограничен само на Црна Гора.

Според повеќе истраги на Европол и националните полиции, неговите последици се чувствуваат во Србија, Босна и Херцеговина, Хрватска, Северна Македонија, Грција, Турција, Австрија, Германија, Шпанија и Холандија.

Убиствата, обидите за ликвидации и меѓусебните пресметки одамна добија регионален карактер.

Во таа мрежа, државјанството станува сè помалку важно.

Поважни стануваат контактите.

Македонија не смее да биде само набљудувач

Македонските институции засега не соопштија дали Андреј Танасковски претходно бил предмет на нивни оперативни сознанија.

Но, случајот отвора едно многу пошироко прашање.

Дали Северна Македонија станува простор од кој регионалните криминални организации регрутираат млади луѓе?

И ако е така, кој го забележува тој процес пред тие да се најдат на потерници на Интерпол?

Одговорот на тие прашања е далеку поважен од биографијата на еден 19-годишник.

Затоа што ако зад ова апсење стои организирана шема на регрутирање, тогаш Танасковски можеби не е почетокот на приказната.

Туку само нејзиното најново лице.

Напомена: Андреј Танасковски е осомничен во постапка што ја водат црногорските правосудни органи. Вината може да се утврди само со правосилна судска одлука. Фактите за апсењето и истрагата се преземени од соопштението на Управата на полицијата на Црна Гора и од известувањето на црногорските медиуми „Вијести“, како и од медиумите од Македонија. Тезите за регрутирање млади лица се засноваат на повеќегодишни истражувања на KRIK, OCCRP и Европол за организираниот криминал на Западен Балкан.