Американските сили извршија нов масовен бран воздушни напади врз Иран, прекинувајќи ја неколкудневната пауза во директното бомбардирање на земјата. Вашингтон соопшти дека операцијата е одговор на иранскиот обид со балистички ракети да погоди американски сили распоредени во Јордан, додека Техеран тврди дека неговата воена акција била одговор на претходните американски напади и кршењето на договорите за прекин на огнот.
Американската Централна команда соопшти дека во операцијата, која траела околу два часа, биле погодени десетици цели поврзани со Корпусот на Исламската револуционерна гарда. Меѓу целите биле воени командни центри, погони за производство и складирање ракети и беспилотни летала, системи за надзор и одбрана на крајбрежјето и поморски капацитети.
Според ЦЕНТКОМ, нападите биле завршени во 22 часот по источноамериканско време на 29 јули. Американската команда ја опиша операцијата како „силен одговор“ чија цел била дополнително да се намали способноста на Иран и неговите сојузнички групи да ги загрозуваат американските сили, комерцијалните бродови и државите во Персискиот Залив.
Нападите следуваа откако Иранската револуционерна гарда на 28 јули лансирала повеќе балистички ракети кон американски позиции на Блискиот Исток. Американската страна тврди дека сите ракети биле пресретнати и дека нема повредени припадници на нејзините сили.
Иранската револуционерна гарда соопшти дека цели на нападот биле воздухопловната база „Мувафак Салти“ и командни објекти што ги користат американските сили во Јордан. Јорданската армија потврди дека пресретнала пет ракети и соопшти дека во нападот нема жртви.
Американскиот претседател Доналд Трамп претходно најави силен одговор, оценувајќи дека Иран се обидел да изведе ненадеен напад врз американските сили. Новото бомбардирање покажува дека краткотрајното намалување на директните борбени дејства не прераснало во траен прекин на огнот.
Според иранските државни медиуми, експлозии биле регистрирани во пристанишниот град Бандар Абас, на островите Киш и Кешм, како и на повеќе локации во југозападната провинција Хузестан, каде што е концентриран значителен дел од иранското производство и преработка на нафта.
Ирански медиуми објавија дека во погодена станбена зграда на островот Кешм загинале брачна двојка и нивното двегодишно дете. Ројтерс објави дека иранската страна пријавила жртви на островот, но деталите и тврдењата за погодените објекти не можат независно да се потврдат. Американската страна тврди дека цел на нападите биле исклучиво воени капацитети.
Новите удари беа извршени по неколкудневен прекин на американското бомбардирање, воведен по речиси две недели последователни операции. Паузата следуваше во услови на предупредувања во Вашингтон дека продолжувањето на нападите може да доведе до уште поширока регионална ескалација и дополнително да ги оптовари резервите на американската противвоздушна муниција.
Но борбените дејства не престанаа целосно. Само еден ден пред новите напади врз Иран, американски и саудиски борбени авиони погодија локации на вооружени групи во источен Ирак, за кои Вашингтон тврди дека се поддржани и насочувани од Иранската револуционерна гарда.
ЦЕНТКОМ наведе дека операцијата во Ирак била одговор на повеќе од 30 напади со беспилотни летала врз американски сили и саудиска енергетска инфраструктура во претходните 72 часа. Американската команда тврди дека нападите биле неуспешни и дека биле погодени логистички и оружени капацитети на проиранските групи.
Ирачките власти ги осудија американско-саудиските удари како нарушување на суверенитетот на земјата. Ирачките Сили за народна мобилизација соопштија дека во нападите загинале најмалку 20 нивни припадници, а повеќе од 30 биле повредени. Иран го обвини Вашингтон дека со нападите ја проширува војната и погодува структури што се дел од официјалниот безбедносен систем на Ирак.
Ескалацијата продолжи и во другите земји од регионот. Ирански проектил погоди објект на кинеска компанија во северен Кувајт, при што загина еден работник. Во египетското пристаниште Дамиета две пловила за транспорт на природен гас беа зафатени од пожар по удар со беспилотно летало, но египетските власти не соопштија кој стои зад нападот.
Саудиска Арабија, исто така, обвини вооружени групи поврзани со Иран дека се обиделе да нападнат нејзина нафтена инфраструктура. Јеменските Хути презедоа одговорност за дел од нападите врз саудиски цели, тврдејќи дека дејствуваат како одговор на операциите на Саудиска Арабија и САД.
Новата размена на напади дополнително ги намали шансите за обновување на разговорите меѓу САД и Иран. Преговорите, со посредство на повеќе регионални држави, требаше да ги опфатат безбедноста и слободната пловидба низ Ормутскиот Теснец, кој е еден од најважните светски премини за транспорт на нафта и течен природен гас.
Спорот околу Ормутскиот Теснец останува една од главните точки на конфликтот. Иран бара поголема контрола врз движењето на бродовите и воведување правила што Вашингтон и неговите сојузници ги сметаат за ограничување на меѓународната пловидба. САД инсистираат преминот да остане отворен и безбеден за комерцијалните бродови.
Американско-иранската војна започна на 28 февруари 2026 година со заеднички американски и израелски напади врз Иран. Техеран одговори со ракетни и беспилотни удари врз Израел, американски сили и земји во регионот во кои има американски бази. Оттогаш конфликтот се прошири и врз Ирак, Либан, Јемен, Кувајт, Бахреин, Саудиска Арабија и поморските патишта во Персискиот Залив и Црвеното Море.
ЦЕНТКОМ соопшти дека повеќе од 50.000 американски војници се распоредени на Блискиот Исток и остануваат во висока борбена готовност. Иранската револуционерна гарда, пак, предупреди дека секој нов американски напад ќе добие поширок и посилен одговор, со што останува отворена можноста за нови напади врз американски бази и регионалната енергетска инфраструктура.
