Skip to content
Изградбата на центри за податоци повторно ја подели политичката сцена во Македонија, откако Советот на Општина Пехчево ја отфрли иницијативата за почеток на постапка за изградба на таков објект. Додека власта ги претставува дата центрите како можност за привлекување високи технологии и инвестиции, опозицијата предупредува на потрошувачката на струја и вода, а во јавноста се отвора и прашањето кој на крајот ќе ги сноси трошоците.
Одлуката во Пехчево беше донесена едногласно, со девет гласа „за“ за тргање на точката од дневен ред. Во гласањето учествувале и советници од ВМРО ДПМНЕ и од СДСМ, што покажува дека локалната одлука не следела целосно по партиските линии на национално ниво.
И покрај тоа, спорот продолжи на политичко ниво. Министерот за дигитална трансформација Стефан Андоновски ја обвини СДСМ дека се спротивставува на центри за податоци, странски инвестиции и воведување високи технологии. Од ВМРО ДПМНЕ, пак, излегоа со обвинувања дека зад иницијативата во Пехчево стојат лица поврзани со опозицијата. Овие обвинувања се политички ставови и не се потврдени како независно утврдени факти.
Од другата страна, СДСМ инсистира дека проблемот не е во самата технологија, туку во условите под кои би се граделе и работеле ваквите објекти. Во фокусот се нивната голема потрошувачка на електрична енергија, потребите за ладење и користењето вода, особено во средини каде локалната инфраструктура има ограничени ресурси.
Премиерот Христијан Мицкоски, сепак, порача дека Владата не се откажува од идејата за изградба на дата центар и дека ваквите инвестиции би се реализирале според стандарди и без, како што тврди, компромис со животната средина. Според него, Македонија има можност да се вклучи во глобалниот развој на вештачката интелигенција, но за тоа е потребна и соодветна инфраструктура.
Во таа стратегија премиерот ја поврзува изградбата на дата центрите со обезбедувањето дополнителна електрична енергија. Во интервју за „Брајтбарт њуз“ тој најави развој на две хидроцентрали, проект проценет на околу 1,5 милијарди долари, кои би обезбедиле дополнителна енергија. Според Мицкоски, дел од таа енергија би можел да се користи и за центри за податоци.
Мицкоски во истото интервју откри и дека разговара со Крис Павловски, извршен директор на американската платформа „Рамбл“, за можни инвестиции во центри за податоци во Македонија. Тој најави дека со Павловски повторно ќе разговара за ова прашање и посочи дека станува збор за потенцијална американска инвестиција.
Прашањето за ресурсите е една од клучните точки во дебатата. Дата центрите, особено оние наменети за обработка на големи количини податоци и вештачка интелигенција, бараат значителна количина електрична енергија, а нивните системи за ладење можат да имаат и значителни потреби од вода. Експертите затоа ја посочуваат локацијата како важен фактор, особено за да не се создава дополнителен притисок врз ресурсите на локалните заедници.
Токму тука се наметнува и прашањето што го отвора „Независен“: ако државата обезбедува услови, енергија и инфраструктура за големите технолошки инвеститори, како ќе се распределат трошоците и придобивките. Дебатата веќе не се води само околу тоа дали Македонија треба да има дата центри, туку и околу тоа кој ќе ја обезбедува потребната енергија и вода и под какви услови ќе функционираат ваквите инвестиции.
