Skip to content
Сопствениот стан треба да значи сигурност во староста. Но, за дел од повозрасните граѓани што живеат на трет, четврти или петти кат во зграда без лифт, домот постепено станува простор од кој сè потешко излегуваат.
Проблемот не се гледа од улица. Тој започнува кога скалите веќе не можат да се совладаат без помош: храната и лековите ги носат роднини или соседи, лекарските прегледи се одложуваат, а секое излегување од дома бара туѓо време, физичка сила и организација.
НАСЕЛЕНИЕТО СТАРЕЕ, А СКАЛИТЕ СТАНУВААТ СЕ ПОТЕШКИ
Податоците на Државниот завод за статистика покажуваат дека во 2022 година во Македонија имало 258.389 лица на возраст од 65 години и повеќе, односно 17,6 проценти од населението над 15 години. Со продолжувањето на животниот век и иселувањето на помладите, бројот на повозрасни лица кои живеат сами или зависат од помош може дополнително да расте.
Пописот од 2021 година првпат издвојува и податоци за зградите со и без лифт, како и за пристапот за лица со попреченост. Тоа покажува дека пристапноста веќе не е само градежно, туку и демографско и социјално прашање.
ЗОШТО ВО СТАРИТЕ ЗГРАДИ НЕ СТАВААТ ЛИФТ?
Доградбата на лифт не зависи само од потребата на еден станар. Потребни се технички услови, проект, одобрение за градење и обезбедени финансии.
Кога лифтот се поставува како доградба надвор од постојниот габарит, Законот за градење бара договор со заедницата на сопственици или писмена согласност од сопствениците што претставуваат повеќе од половината од вкупната површина на зградата. Токму тука често се судираат интересите: за човекот на петтиот кат лифтот е неопходност, додека за дел од станарите на приземјето тој е трошок од кој немаат директна корист.
Така, станот останува во сопственост на повозрасниот човек, но слободата да излезе од него зависи од здравјето, семејството, соседите и од одлуката на целата зграда. Тивката станбена криза не е недостиг од покрив над главата, туку недостиг од пат до влезната врата.
