Skip to content
Грција продолжува да ја гради граничната ограда по должината на реката Марица и покрај официјалниот дипломатски протест на Турција против проширувањето на оградата во областите што Анкара ги смета за дел од турската територија.
Грчкиот весник „Катимерини“ објави за турскиот протест, повикувајќи се на свои извори. Според информациите, турските власти испратиле дипломатска нота со која се спротивставуваат на проширувањето на оградата во спорните области по должината на границата. Во исто време, изградбата на оградата продолжува.
Спорот се однесува на седум делови во централниот дел од регионот Марица, од кои повеќето се наоѓаат во близина на Суфли, а некои во близина на Дидимотихо. Нивната вкупна должина е околу пет километри. Според картите на Географската служба на грчката армија, предметните територии се наоѓаат на грчката страна од границата. Сепак, Турција ги смета за своја територија, истакнува „Катимерини“.
Спорот е поврзан со промените во текот на реката Марица
Основата на несогласувањата се промените во текот на реката Марица, која во значителен дел претставува природна граница меѓу Грција и Турција. Промените во речното корито во текот на годините доведоа до разлики меѓу двете земји во врска со точната локација на границата. Изградбата на оградата во централниот дел од областа започнува во 2023 година, а главниот дел од 35-километарската делница е завршен на почетокот на 2025 година. И покрај првичниот план, сепак, празнините остануваат на најмалку седум места.
Според информациите од „Катимерини“, една од причините е тешкиот пристап до некои од местата и потребата од специјализирани инженерски работи. Дополнителен фактор е спорот меѓу двете страни околу точната траса на границата. Грчките власти првично избегнуваа изградба на трајна ограда во спорните делови од тактички и дипломатски причини. Беше дискутирана опција за поставување подвижна ограда таму, што нема да бара изградба на трајни темели и потпорни конструкции.
Несовпаѓања меѓу старите и новите мапи
Според дипломатски извори цитирани од „Катимерини“, дополнителни тешкотии се појавија во 2024 година, кога грчките власти почнаа да создаваат дигитална слика од граничната линија. Дотогаш, достапните карти се базираа на аналогни геодетски мерења направени во 1926 година. При споредување на старите аналогни податоци со дигиталното мапирање, пронајдени се мали несовпаѓања.
Според дипломатскиот извор на кој се повикува публикацијата, техничките служби на двете земји мора да постигнат договор за заедничка картографска дефиниција на граничната линија. Околу пет месеци пред сегашниот момент, грчките власти одлучија да ја завршат оградата во спорните области, врз основа на грчките карти. Токму оваа одлука последователно предизвика дипломатски протест од Турција.
Атина не ја запира изградбата
Министерот за цивилна заштита Михалис Хрисохоидис изјави за време на посетата на регионот Марица на 4 септември дека границите на Грција се безбедни, но земјата продолжува да ја зајакнува својата гранична инфраструктура. Тој рече дека досега се изградени приближно 80 километри ограда, со дополнителни ранливи делови што треба да се покријат.
Еден ден подоцна, грчкото Министерство за цивилна заштита повторно објави дека е планирано дополнително зајакнување на оградата и граничните служби во регионот Марица.
Нови тензии меѓу Атина и Анкара
Случајот создава нова точка на тензии меѓу Грција и Турција, во услови на напори на двете земји да одржат дијалог за голем број спорни прашања. Грчкиот министер за надворешни работи, Георгиос Герапетритис, изјави во последните денови дека Атина продолжува да бара начини да ги реши своите разлики со Турција врз основа на меѓународното право.
Во изјава од 5 септември, Герапетритис го нагласи грчкиот став дека единственото прашање за кое Атина верува дека може да се упати на меѓународен суд е разграничувањето на континенталниот гребен и ексклузивните економски зони. Во исто време, спорот околу оградата Марица е различен по природа, бидејќи се однесува на копнената граница и специфичното картографско одредување на нејзината рута.
Оградата е дел од политиката на Грција за заштита на надворешната граница на ЕУ
Изградбата на оградата Марица е дел од долгогодишната политика на Атина за ограничување на нелегалните преминувања преку копнената граница со Турција. Грчката влада го гледа објектот како дел од заштитата не само на националната, туку и на надворешната граница на Европската Унија.
При презентирањето на проектот во 2023 година, грчките власти посочија дека новиот дел е долг 35 километри и е планиран како метална конструкција висока околу пет метри со дополнителни елементи против искачување и бодликава жица.
Премиерот Киријакос Мицотакис постојано изјавува дека безбедноста на границата кај Марица е дел од напорите за заштита на надворешната граница на Европската Унија.
Миграцискиот притисок останува главен фактор
Миграцијата е еден од клучните фактори за изградба и проширување на граничната инфраструктура во областа. За време на неговата посета на Марица на 4 септември, Хрисохоидис рече дека миграцискиот притисок кон Грција во моментов е „скоро нула“, но дека земјата ќе продолжи да ја зајакнува границата. Според грчките власти, инвестициите во инфраструктура, техничка опрема и човечки ресурси се неопходни за спречување на нелегални преминувања и за борба против мрежите за шверц на мигранти.
Новиот спор доаѓа во позадина на други несогласувања
Спорот околу оградата доаѓа во време кога има други нерешени прашања меѓу Атина и Анкара. На 5 септември, „Катимерини“ објави дека грчките власти регистрирале дневни летови на турски беспилотни летала „Бајрактар“ над областите во североисточниот дел на Егејското Море во последните недели. Според извори од грчката влада цитирани од изданието, летовите се регистрирани од средината на август над областите што Турција ги означила како национални морски паркови. Некои извори не ја исклучуваат врската помеѓу активноста во Егејското Море и развојот на ситуацијата на Марица.
