Skip to content
Камион тргнувал со легална стока, документите можеле да изгледаат како за обичен комерцијален превоз, а меѓу товарот, според истражителите, биле сокриени килограми кокаин, канабис или синтетички дроги. Возачите продолжувале по воспоставените европски транспортни правци, додека организаторите комуницирале преку шифрираните платформи SKY ECC и CryptCom. Кога пратка ќе исчезнела, ќе била запленета или некој ќе одбиел да плати, следувала друга страна на системот – закани, киднапирања, престрелки, гранати и, според полицијата, дури и убиства.
Така европските истражители ја опишуваат мрежата што речиси четири години била предмет на меѓународна истрага, а чии резултати Европол и словенечката полиција ги објавија на 8 октомври. Вкупно се уапсени 47 осомничени, а словенечките власти проценуваат дека криминалната активност што успеале доказно да ја реконструираат надминува 37 милиони евра.
Случајот е означен како операција против криминална мрежа со членови од Западен Балкан, но структурата била многу поширока. Европол наведува осомничени државјани на Србија и Босна и Херцеговина, како и на Словенија, Бугарија, Турција и Холандија. Дел од членовите престојувале во Словенија, Хрватска, Босна и Херцеговина, Шпанија и Холандија.
Во завршната акција запленети 66 килограми, не четири тони
Завршната полициска акција се одржала на 6 октомври. Во Словенија биле извршени 41 претрес, а уште еден во Шпанија. Уапсени биле 34 осомничени во Словенија и еден во Шпанија. Еден од главните осомничени бил приведен во Хрватска неколку дена претходно по словенечка меѓународна потерница, а таму му бил одреден екстрадициски притвор. Уште 11 лица биле уапсени во претходните фази на истрагата.
Во претресите од завршната фаза полицијата запленила 51 килограм канабис и 15 килограми амфетамин, вкупно 66 килограми дрога. Пронајдени биле и околу 88.000 евра во готовина, автоматско или јуришно оружје, уште седум парчиња огнено оружје, средства за комуникација, вредни часовници, полициска значка и лисици. Во Шпанија бил откриен и простор со 145 растенија канабис.
Тука е важна разликата со бројката од речиси четири тони што се појавува во информациите за случајот. Четири тони дрога не биле запленети на 6 октомври. Тоа е приближниот вкупен обем на криминалната активност што словенечките истражители велат дека успеале да ја поврзат со осомничените низ повеќегодишната истрага, дел преку реални заплени, а дел преку реконструирани транспорти, испораки и продажби.
Само преку анализата на SKY ECC, CryptCom и други докази, полицијата дополнително поврзала со осомничените околу 2,5 тони канабис, 474 килограми кокаин, 104 килограми хероин, 30 килограми амфетамин, 11,6 килограми MDMA, по еден килограм кетамин и хашиш, 18.000 таблети екстази и околу 1.000 единици психоактивни печурки. Кога на тоа ќе се додадат количините што биле физички запленети во поврзаните постапки, словенечката полиција доаѓа до речиси четири тони дрога.
Легалниот товар бил маска за шверцот
Најважниот дел од истрагата не е само количината, туку начинот на кој мрежата, според полицијата, го организирала транспортот.
Дрогата главно се движела од Шпанија, Холандија и Белгија кон други европски држави. Наместо да создаваат посебна нелегална транспортна мрежа што полесно би привлекла внимание, осомничените наводно ги користеле постојните комерцијални превози. Наркотиците се криеле меѓу законска стока во камиони, комбиња и автомобили.
Тоа им носело две предности. Легалната испорака служела како покритие за движењето на возилото низ Европа, а истовремено самите комерцијални превози создавале приходи и ги намалувале трошоците за шверц.
За транспортите биле ангажирани возачи главно од Словенија, Босна и Херцеговина и Бугарија. Но истрагата покажува дека мрежата не била составена само од возачи. Словенечката полиција опишува хиерархиска структура со организатори и водачи, курири, возачи и луѓе задолжени за различни логистички задачи.
Истражителите на крајот поднеле шест поврзани кривични пријави за шест групи. Дел од нив, според полициската реконструкција, работеле на правци од Шпанија преку Франција и Италија кон Словенија и натаму кон Австрија или Хрватска; други носеле дрога од Холандија преку Германија и Австрија. Една од групите се поврзува и со пратка од околу 700.000 единици недозволени лекови скриени меѓу керамички плочки во контејнер од Индија преку Хамбург.
Ова е и причината истрагата да не се сведува на една полициска управа. Словенечката полиција соработувала со органи од 22 земји од Европската Унија и Западен Балкан, а во завршната акција во Љубљана работел меѓународен координативен центар со експерт на Европол и хрватски истражител.
Шифрирани пораки, долгови и насилна дисциплина
Вториот столб на системот бил комуникациски.
Осомничените користеле SKY ECC и CryptCom, платформи за шифрирана комуникација преку кои, според истражителите, се договарале транспортите, испораките и продажбата. Токму анализата на тие пораки подоцна им овозможила на полициите да реконструираат пратки што никогаш не биле физички запленети.
Но комуникациите откриле и многу потемна страна на организацијата.
Европол и словенечката полиција ги поврзуваат осомничените со повеќе престрелки, убиства и обиди за убиства, киднапирање на член на групата, изнудување и напади со експлозивни направи, вклучително и рачни гранати. Во Шпанија е утврден и случај што се истражува како обид за убиство.
Според полициската реконструкција, насилството најчесто се активирало кога ќе исчезнела дрога, транспорт ќе пропаднел, пратка ќе била запленета или ќе се појавел внатрешен финансиски спор. Целта, според истражителите, била да се надомести загубата, да се казни лицето што организацијата го сметала за одговорно и да се зачува дисциплината во мрежата. Мета не биле секогаш само членовите, во дел од нападите биле загрозувани и нивните семејства.
Тоа е причината Европол случајот да го третира не само како шверц на дрога, туку како поширока операција против организиран криминал со висок капацитет за насилство.
Западнобалканската врска, пак, не значи дека целата мрежа работела од Балканот. Во неа имало луѓе од повеќе држави, а набавката и значителен дел од логистиката биле врзани за западноевропски пазари. Балканската компонента е видлива преку дел од членовите, регрутираните возачи и врските со транспортните и криминалните структури во регионот.
За Македонија случајот е важен токму поради моделот, злоупотреба на редовни товарни превози и на транспортни коридори што секојдневно ги поврзуваат Западен Балкан и ЕУ. Но во официјалните информации на Европол и словенечката полиција Македонија не е наведена ниту како земја во која живееле осомничените, ниту како потврдена маршрута, ниту како држава од која потекнуваат уапсени лица. Затоа нема основа земјава да се става внатре во конкретната мрежа без дополнителен официјален доказ.
Судската постапка сега допрва влегува во следната фаза. Во Словенија 15 осомничени се приведени со кривична пријава пред истражни судии на Окружниот суд во Љубљана и им е одредено судско задржување. За главниот осомничен уапсен во Хрватска е одреден екстрадициски притвор врз основа на словенечка меѓународна потерница. До последното официјално ажурирање нема објавена конечна одлука за притвор за сите приведени, ниту правосилно обвинение или пресуда.
Што е потврдено, а што се истражува?
Потврдено е дека се уапсени 47 осомничени, дека во завршните претреси се запленети 66 килограми дрога и дека истрагата преку физички заплени, шифрирани комуникации и други докази реконструирала криминална активност што опфаќа речиси четири тони различни дроги и вредност поголема од 37 милиони евра. Потврдено е и користењето легални транспортни линии како покритие. Поврзаноста на поединечните осомничени со конкретни убиства, киднапирања, шверцови и други кривични дела е предмет на кривична и судска постапка. Сите лица во оваа фаза се осомничени и се сметаат за невини додека вината не биде утврдена со правосилна судска одлука.
