Skip to content
Македонија во јуни ја посетиле 113.436 туристи, кои оствариле 221.608 ноќевања. Странците учествуваат со 77,2 отсто во вкупниот број туристи, но кога бројот на ноќевања ќе се подели со бројот на гости, просекот изнесува само 1,95 ноќевања по турист.
Токму тука се отвора поважното прашање за туристичката економија: не само колку гости доаѓаат, туку колку долго остануваат и колку пари оставаат додека се во земјата.
Разликата меѓу домашните и странските туристи дополнително го покажува проблемот. Странците се 77,2 отсто од сите туристи, но создаваат 70,8 отсто од ноќевањата. Според пресметка врз уделите што ги објавува Државниот завод за статистика, странскиот турист во јуни останал во просек околу 1,8 ноќевања, додека домашниот околу 2,5.
Краткиот престој не е само јунски феномен. Во текот на цела 2025 година странските туристи во Македонија во просек оствариле околу 1,78 ноќевања, значително помалку од домашните гости.
Странците доаѓаат, но јуни е послаб од лани
Иако странските туристи доминираат во структурата, јуни годинава е значително послаб од истиот месец во 2025 година. Тогаш биле регистрирани 126.415 туристи и 243.157 ноќевања. Годинава бројот на туристи е понизок за околу 10,3 отсто, а ноќевањата за околу 8,9 отсто.
Полугодишната слика е помалку драматична. Од јануари до јуни вкупниот број туристи е намален за 0,5 отсто, а ноќевањата за 1,5 отсто. Кај странските туристи бројот на пристигнувања е зголемен за 0,3 отсто, но странските ноќевања се намалени за 0,7 отсто.
Тоа значи дека Македонија успева да задржи релативно стабилен број странски гости, но не успева да го продолжи нивниот престој.
Турција останува убедливо најголем странски пазар. Во јуни оттаму дошле 24.570 туристи, пред Србија со 8.522, Германија со 4.396 и Бугарија со 3.207.
Сепак, дел од туристичкиот модел од Турција се темели на организирани кружни балкански тури. Во понудите на големи туроператори Македонија често е само една од неколкуте земји на маршрута што ги поврзува Скопје и Охрид со Албанија, Црна Гора, Босна и Србија.
Нема официјална статистика колкав дел од турските гости доаѓаат преку такви аранжмани, но тие покажуваат еден од проблемите: туристот може да биде евидентиран како пристигнат во Македонија, а во земјата да помине само една или две ноќи.
Разликата меѓу Скопје и Охрид е исто така важна. Скопје во голем дел функционира како кратка градска, деловна или транзитна дестинација, додека Охрид има потенцијал за повеќедневен одмор. Националниот просек ги спојува овие различни типови патувања и не покажува целосно каде туристите се задржуваат најдолго.
Поважни се ноќевањата и потрошувачката од бројот на пристигнувања
Регионалните бројки покажуваат колку должината на престојот го менува економскиот ефект. Во Хрватска странските туристи во 2025 година во просек остварувале околу 4,9 ноќевања по пристигнување, во Црна Гора вкупниот просек бил околу 5,6, а кај странските гости во Словенија околу 2,4 ноќевања.
Директната споредба не е совршена, бидејќи Хрватска и Црна Гора имаат силен модел на повеќедневен летен одмор на море. Но таа ја покажува суштинската разлика: едно туристичко пристигнување може да создаде две ноќи, но може да создаде и пет или шест.
За Македонија тоа значи дека растот не мора да се бара само во поголем број туристи. При сегашните 113.436 туристи во еден месец, само едно дополнително просечно ноќевање теоретски би значело повеќе од 113.000 дополнителни ноќевања.
За тоа се потребни подобро поврзани дестинации, повеќедневни туристички пакети, вечерни и културни содржини, гастрономска понуда, вински, планински и рурален туризам, како и транспорт што ќе му овозможи на гостин што пристигнал во Скопје лесно да додаде уште еден или два дена во Охрид, Битола, Крушево или Маврово.
Најважната мерка, сепак, не е само бројот на ноќевања. Народната банка преку платниот биланс ја следи ставката „Патувања – прилив“, која ја опфаќа потрошувачката на странските посетители за сместување, храна, транспорт, забава, купување и други услуги.
На 12 август сè уште нема официјален платнобилансен податок што целосно би го опфатил јуни 2026 година, па јунските туристички бројки не можат директно да се претворат во точен износ на девизен прилив.
Но статистиката веќе покажува каде е главниот предизвик: Македонија има висок удел странски туристи, но ги задржува кратко. Следниот чекор за туристичката политика затоа не е само да донесе уште еден гостин, туку од постојниот да создаде уште една ноќ и уште поголема локална потрошувачка.
