Skip to content
По августовската пауза пратениците ги чека нова пленарна седница, но и голем број закони и процеси што останаа отворени. Од странските инвестиции и безбедноста во сообраќајот, до усогласувањето со новиот закон за високите раководители – еве што ги очекува пратениците во новата политичка сезона.
Августовскиот одмор за пратениците завршува, а Собранието веќе ја има закажано првата пленарна седница по паузата – 121. седница на 2 септември. На дневен ред засега има дури 53 точки, што покажува дека враќањето во собраниските клупи нема да биде само формално.
Но бројката од 53 точки не е најважната приказна.
Многу поважно е што се наоѓа зад нив – кои закони ќе стигнат до пратениците, кои реформи треба да продолжат и каде може да се отвори нов фронт меѓу власта и опозицијата.
Првата есенска седница: инвестиции, сообраќај и Народната банка
Меѓу поважните точки на 121. седница е Предлог-законот за пријавување и проверка на странски директни инвестиции, кој треба да биде разгледан во прво читање. Тоа е тема од особено значење за економската политика и контролата на странските вложувања.
На дневен ред е и Предлог-националната стратегија за безбедност на сообраќајот на патиштата 2026–2030 година.
Прашањето е особено важно во земја во која безбедноста на патиштата повторно и повторно се враќа како една од најтешките јавни теми.
Пратениците треба да одлучуваат и за именување вицегувернер на Народната банка, како и за повеќе ратификации на меѓународни договори.
Закони по скратена постапка: продолжува усогласувањето со новиот систем
Дел од работата на Собранието ќе биде посветен и на серија закони по скратена постапка.
Според најавите, значителен дел од нив се однесуваат на усогласување со новиот Закон за високи раководители. Тоа значи дека промената на правилата за избор, именување и статус на високите функционери повлекува измени и во други закони.
Тука може да се очекува и политичка дебата: секоја промена на правилата за именувања во државните институции директно ја засега распределбата на моќта меѓу политиката и администрацијата.
На маса остануваат и големи реформски закони
Летото не ги избриша законите што претходно влегоа во собраниска процедура.
Меѓу темите за кои Собранието веќе организираше јавни расправи се судската служба, парничната постапка, оружјето и игрите на среќа, што покажува колку широк ќе биде реформскиот законодавен пакет во продолжението на годината.
Посебно внимание заслужуваат и законските измени поврзани со финансискиот систем. Во собраниската процедура е и предлог за изменување на Законот за платежни услуги и платни системи, со кој се предлага продолжување на роковите за воспоставување на електронскиот систем за присилна наплата и Единствениот регистар на сметки. Новите рокови се ноември и декември 2026 година.
Тоа е тип на закон кој можеби нема да биде политички најгласен, но може да има сериозни последици за функционирањето на финансискиот систем.
Има и европска агенда
Есенската работа на Собранието ќе се одвива и под притисокот на европската интеграција.
Дел од законите што доаѓаат во процедура се поврзани со усогласување на македонското законодавство со европските правила. Тоа не е само техничко прашање: напредокот во законодавството е дел од поширокиот процес во кој Македонија треба да покаже дека може да ги спроведува европските стандарди.
Токму затоа есенската собраниска работа ќе биде важна и надвор од самата пленарна сала.
Што ќе биде вистинскиот политички тест?
Со оглед на тоа што на првата седница има 53 точки, тешко е сите да имаат иста политичка тежина.
Но неколку теми можат да станат центар на есенската политичка битка:
странските инвестиции, затоа што се поврзани со економската политика;
безбедноста во сообраќајот, затоа што директно ги засега граѓаните;
високите раководители, затоа што се поврзани со начинот на функционирање на државната администрација;
судските и правосудните закони, затоа што се дел од европската агенда;
и финансиските закони, затоа што влијаат врз функционирањето на економскиот систем.
Во исто време, Собранието ќе мора да продолжи да се справува со веќе познатиот проблем: големиот број закони што чекаат на комисиска или пленарна расправа.
Од „летен одмор“ директно во есенска политичка сезона
Формално, пратениците се враќаат на работа со една седница на 2 септември.
Но политички гледано, враќањето е многу пошироко.
Пред Македонија е есен во која ќе се преклопат законодавната агенда, реформите, европската интеграција, локалните политички интереси и подготовките за локалните избори.
Ако се суди според првата седница, Собранието нема да има многу простор за бавен старт.
53 точки се само почетокот.
Вистинското прашање е колку од нив ќе бидат навистина разгледани, колку ќе бидат усвоени и колку ќе останат заглавени во политичките пресметки.
Затоа есенската собраниска сезона нема да биде само тест за пратениците.
Ќе биде и тест за тоа дали парламентот може од законодавна фабрика за предлози повторно да стане институција што навреме носи одлуки.
