Skip to content
Големиот научник Никола Тесла во текот на својот живот во Белград престојувал само 31 час, но таа кратка посета во јуни 1892 година останала длабоко врежана во историското паметење.
По смртта на неговата мајка во Лика, Тесла отпатувал во Пешта, каде што добил официјална покана да ја посети српската престолнина. Трогнат од поканата, тој истакнал дека сите признанија што ги добил во Лондон и Париз не можат да се мерат со честа да биде повикан во татковината.
Иако сакал посетата да помине скромно, неговото доаѓање предизвикало огромен интерес. На железничката станица го пречекале бројни граѓани, а тој бил сместен во хотелот „Империјал“, каде во книгата на гости се потпишал едноставно како „електротехничар од Пешта“.
Следниот ден бил исполнет со активности. Тесла бил примен од кралот Александар Обреновиќ, кој му го доделил Орденот „Свети Сава“ – негово прво официјално признание за научната работа. Потоа ги посетил културните институции и одржал предавање пред студентите, каде ја испратил познатата порака:
„Јас, како што гледате и слушате, останав Србин и преку морето… и вие треба со знаење и работа да ја подигнувате славата во светот.“
Во тоа време, Белград бил на самиот почеток на електрификацијата – градот имал само една електрична сијалица. Тесла разговарал со професорот Ѓорѓе Станојевиќ за изградбата на електрична централа, што подоцна ќе стане клучен чекор во модернизацијата на градот.
Вечерта во негова чест бил организиран свечен прием во домот на индустријалецот Ѓорѓе Вајферт, каде присуствувал кремот на тогашното општество. Меѓу нив бил и поетот Јован Јовановиќ Змај, кој му посветил стихови и лично ги рецитирал. Тесла бил длабоко трогнат од гестот.
Утрото на 3 јуни, Тесла го напуштил Белград – но врската со градот и културната сцена продолжила. Тој останал голем почитувач на Змај и се заложил неговите песни да бидат преведени на англиски јазик во САД.
Иако во Белград поминал само еден ден, посетата на Тесла симболично го означила почетокот на една нова ера – време на електрификација, наука и модернизација, во кое неговото име останува трајно впишано.