ЕП ги прекори европратениците кои стапиле во неформални односи со птратеници на руската Дума

Во официјално писмо, претседателката на Европскиот парламент, Роберта Мецола, го упати прашањето до Советодавниот комитет за однесување на членовите на Европскиот парламент во однос на европратениците кои ја потпишаа декларацијата од конференцијата во Санкт Петербург на 4 јуни, пренесува ЕуАливе статија од бугарскиот медиум Капитал.

Во април, на крајот од пленарната сесија во Стразбур, европратеникот Фернанд Картхајзер (од Алтернативната демократска реформска партија, конзервативна и благо популистичка политичка партија во Луксембург) испрати е-пошта до сите свои колеги и асистенти во која спомена „конструктивен и многу успешен состанок“ во Истанбул на кој учествуваа европратеници и претставници на Руската државна дума, и покрај целосната забрана за вакви формати. Тој учтиво ги покани заинтересираните европратеници да учествуваат на последователниот Економски форум во Санкт Петербург (SPIEF) во јуни, па дури и понуди помош при организирање патувања доколку е потребно.

Ова не е прв обид на Картхајзер да ги затоплува односите со руските политичари, или како што тој го опишува – „зајакнување на дијалогот меѓу Европа и Русија, особено во врска со Украина и санкциите“. Минатата година, тој беше исклучен од групата на Европските конзервативци и реформисти (ECR) по неговото учество на Московскиот економски форум во 2025 година. Според бриселското издание на Политико, Картхајзер работел како двоен агент за ЦИА во 1980-тите. Портпаролките на Европскиот парламент во тоа време изјавија за „Капитал“ дека секој дијалог на парламентарно ниво, како и пристапот до европските институции за официјалните руски парламентарци, бил целосно запрен по целосната инвазија на Русија врз Украина во февруари 2022 година. Картхајзер, исто така, одговори на прашањето на „Капитал“, наведувајќи дека нема право да покани никого на форумот и дека тоа го прави по сопствена иницијатива без официјално овластување.

„Ги покривам сите трошоци со лични средства и не би сакал да ги споменам колегите со кои учествуваме на овие состаноци, за да не се соочат со негативни последици“, додаде европратеникот.

Европскиот парламент одлучува да дејствува самостојно

Месец и половина по настанот, претседателката на Европскиот парламент, Роберта Мецола, се чини дека одлучила да преземе акција. Во официјално писмо, таа го упати случајот до Советодавниот комитет за однесување на членовите и ја приложи таканаречената Санктпетербуршка декларација од 4 јуни, потпишана од европратеникот Фернанд Картхајзер.

Во писмото, кое го виде Капитал, Мецола нагласува дека декларацијата би можела да создаде лажен впечаток за постоење на неофицијален комуникациски канал помеѓу ЕП и Државната дума на Руската Федерација во форма на „парламентарна дипломатија“. Ова сериозно го нарушува официјалниот став на институцијата, која постојано ја осудува руската агресија врз Украина и официјално ја прекинува соработката со Државната дума.

„Исто така, постои експлицитна одлука на Бирото дека овој став не треба да се заобиколува преку индивидуални состаноци во кој било формат со руски претставници кои се предмет на рестриктивни мерки на ЕУ“, пишува Мецола.

Бидејќи декларацијата укажува дека и други европратеници можеби учествувале на состаноците покрај Картхајзер, таа инсистира да ги открие нивните идентитети и да провери дали ги почитувале правилата за формално да ги декларираат своите контакти со Европскиот парламент.

Заплетот се згуснува

Во луто писмо до своите колеги (кое исто така го доби „Капитал“, Картхајзер реагира на упатувањето на претседателот Мецола. Тој објаснува дека е огорчен што дознал од медиумите за ваквите постапки на раководството на ЕП. Тој го нарекува „чудно и загрижувачко“ да биде контактиран од печатот за коментар пред самиот да го види писмото. Тој добил копија само 12 часа по првиот повик од новинар, и тоа преку „неформален канал“.

Картхајзер изразува збунетост зошто Европскиот парламент дури сега ја „открива“ оваа активност и покренува постапка против него, со оглед на тоа што тој отворено и транспарентно води неформален дијалог со руските парламентарци од мај 2025 година (повеќе од една година). Тој ја смета реакцијата на раководството на ЕП за изненадувачка, особено затоа што „Советот на ЕУ во моментов отворено разговара за продолжување на дијалогот со Русија на владино ниво (иако сè уште не се согласиле за претставник и мандат)“. Тој нагласува дека Декларацијата од Санкт Петербург што ја потпишал едноставно го поддржува токму овој развој на настаните во Советот.

Според него, нема алтернатива на дијалогот за справување со актуелните предизвици, а во одреден момент и ЕП ќе мора да го продолжи официјалниот дијалог со руските институции.

„Ситуацијата во која ЕУ е единствениот голем меѓународен актер без односи со Руската Федерација, според него, е неодржлива и непродуктивна. Усвојувањето бесконечни резолуции со кои се осудува Русија на секоја пленарна седница не е замена за активна дипломатија насочена кон решавање на конфликти“, смета Картхајзер.

Темата беше покрената и на состанокот на лидерите во Брисел на крајот од минатата недела, поточно во врска со обновувањето на дијалогот со Русија од страна на член на кабинетот на претседателот на Европскиот совет, Антонио Коста, што стана извор на остри несогласувања меѓу земјите-членки. Холандија, Полска и балтичките земји беа меѓу најсилните противници, и покрај официјалните повици од украинскиот претседател Зеленски за учество на ЕУ како страна во мировните преговори со Русија – особено во светлината на повлекувањето на САД од овие напори.

„Она што го направи мојата канцеларија беше воспоставување дипломатски канал. Не можеме да се потпреме само на другите учесници за толкување на руските пораки; мора да можеме и директно да ги пренесеме нашите сопствени пораки до Русија“, коментираше Коста по состанокот на Советот.

Сепак, ставот околу кој се собраа земјите-членки е дека Европската Унија не е медијатор. „ЕУ стои со Украина“, сепак нагласи претседателот на Европскиот совет. И, додаде тој, „за жал е јасно дека немаме сигурен сигнал дека Русија сака да се вклучи во вистински преговори“.

Целата оваа приказна во никој случај не го ослободува од одговорност луксембуршкиот европратеник со контакти во Кремљ, како што тој се обидува да го претстави. Правилата важат за сите во една институција, а доколку тој и другите колеги ги пречекориле своите овластувања, Европскиот парламент мора да знае што се случува во сопствениот двор и да преземе мерки доколку ситуацијата го бара тоа.