Skip to content
Овој месец, руската февруарска агресија врз Украина ќе заврши четири и пол години залудна војна, додека американскиот напад врз Иран ќе го заврши шестиот месец од конфликтот, кој исто така е обележан со застој. Со оглед на тоа што обете интервенции првично требаше да имаат карактер на Блицкриг, може да се заклучи дека временските црвени линии за реализација на првичните намери на Москва и Вашингтон веќе се пречекорени и дека секој ден на продолжување на конфликтот е во корист на нападнатиот.
Интересно е што овие две големи сили не успеаја да решат ниту една долга војна по 1945 година во своја корист. Не беше потпишана капитулација, како што беше случај до 1945 година, но секој што се сеќава на американското бегство од Сајгон во Виетнам и Кабул во Авганистан по години војна, сигурно не може да го смета за воен успех на Пентагон. Во двата случаи и со различен интензитет, военото присуство на САД траеше дваесет години.
Искуствата на Русија и САД по 1945 година
Советскиот Сојуз/Русија беа вклучени во граѓанските војни во Авганистан и Сирија речиси цела деценија, од каде што се повлекоа исто толку победоносно како што српската армија победоносно се повлече од Косово во јуни 1999 година. Мора да се признае дека Русите, за разлика од Србите, не потпишаа ништо слично на Кумановскиот договор, но фактот дека Берлинскиот ѕид падна само девет месеци по повлекувањето од Авганистан укажува дека ова не беше само неуспех, туку и стратешки колапс на една империја која се протегаше од Берлин до Владивосток.
Одлучувачкото влијание што САД и Израел го имаат денес по падот на режимот на Асад во Сирија е најпрецизно индицирано од влијанието на Кремљ и на Блискиот Исток. На крајот на краиштата, се добива впечаток дека историските, традиционални императиви на војувањето, како што се воената победа и директниот плен што произлегува од неа, некако беа оставени настрана, отстапувајќи место на други приоритети.
Како профитот на воено-индустрискиот комплекс, тестирањето на нови генерации оружје и алатки, како и одржувањето на состојбата на борбените формации во услови на модерно војување да имаат предност при изборот на цели. Колку украинскиот конфликт, кој дефинитивно ја подигна војната од земја во воздух и орбита, ќе придонесе за револуционерни промени во стратегиите за војување?
Дроновите го менуваат начинот на војување
Сега кога совладувањето на видео игрите стана речиси поважно од сложената обука на пешадијата и управувањето со модерни тенкови и други борбени платформи, се поставува прашањето за местото и улогата, но и за опстанокот на традиционалните гранки на армијата?
Развојот на технологиите за беспилотни летала со поддршка на сателитски врски и вештачка интелигенција ќе придонесе за фаворизирање на акции на растојание, во однос на длабочината, висината и ширината на непријателот, со што традиционалниот императив за освојување територија во близок контакт наскоро ќе влезе во музејот на воената историја, ако веќе не е. Ова е можеби една од причините што ситуацијата на линиите на контакт на украинската воена база е речиси непроменета територијално со месеци, па дури и години.
Точно пред две години, Украинците го пронајдоа вистинскиот одговор, пеницилин, за бескрајната ароганција и креативна досада на рускиот агресор. Мислам на шокантен контранапад, окупација и префрлање на операциите на руски територии. Ова се креваше и се ширеше сè додека во еден момент не стигна до нападите врз сибирските воени и енергетски објекти во Иркутск, на длабочина од повеќе од 4000 км.
Во перцепцијата на Украинците, воениот успех или неуспех повеќе не се мереше одлучувачки со директното ослободување на анектираните територии во Донбас или Луганск, туку со баснословната штета нанесена на Русите со далечинското поткопување на нивната моќ и уништувањето на непријателските стратешки воено-индустриски, енергетски и командни ресурси.
Американските војни и домашната политика
Кога станува збор за Американците, на претходно споменатите промени во приоритетите и мотивите за воени авантури треба да се додаде и намерата за решавање на актуелните внатрешно-политички проблеми предизвикани од лошата економија, ниските рејтинзи и разните скандали, од Моника Левински до досиејата Епштајн. Понекогаш мислам дека тука може да се додаде зрно филозофија на банките, казината и нивните клиенти, каде што веќе не е клучно дали моментално губите или добивате, земате или давате, туку играта да не застане, машината да не се исклучи.
Исто така, вториот мандат на Трамп ни покажа поексплицитно од кога било дека со дневни политички потези, кои понекогаш ги менуваше од појадок на вечера, голф партнерите, спонзорите и членовите на семејството можат да договорат добивки на берзата. Не би ме изненадило ако нападнатиот Иран го користи овој модел на добивање индиректни придобивки прикриено.
Со оглед на тоа дека со блокадата на Ормуз и потенцијалната блокада на Црвеното Море преку Хат, тие директно влијаат и можат да влијаат на цените на енергијата и другите стратешки суровини на светскиот пазар, би било чудо ако веќе не нашле добро прикриен заеднички интерес со берзанските брокери. Сомневањата се зајакнуваат со наводни истражувања од специјализирани американски и европски агенции кои внимателно ги следат финансиските текови што можат да се поврзат со Иран и Русија.
Иран и контрола на клучните морски патишта
За разлика од украинските, на Иранците дури и не им требаше многу креативност, бидејќи решенијата беа самонаметнати. Само малку логика и здрав разум им беа доволни, повеќе со закани отколку со акции, да контролираат важен морски пат со тоа што ќе ја задржат блокадата на Суецкиот канал во резерва, преку нивните полномошници во Јемен.
Без јасна стратегија за излез, Американците и Русите сè повеќе личат на риби во мрежа – тие сè уште се под вода, но се заробени од ситуацијата во која се доведоа самите. Фактот дека големите и моќни агресори инсистираат на завршување на војната многу повеќе од нападнатите страни индиректно зборува за позициите на завојуваните страни.
Преземено од: Index.hr
