Skip to content
Девет години по насилниот упад во Собранието, 27 април повторно влезе во политичкиот фокус преку пораките на СДСМ дека тој ден останува еден од најтешките датуми за македонската демократија. Портпаролката на партијата Богданка Кузеска оцени дека настаните од 2017 година не смеат да се релативизираат и дека денес, според неа, повторно се гледаат тенденции на заробена држава.
Кузеска на прес-конференција изјави дека 27 април бил организиран обид за насилно загрозување на уставниот поредок, со учество на групи кои влегле во Собранието со намера да нападнат пратеници, новинари и собраниски службеници. Таа потсети на сликите од тој ден — повредени пратеници, хаотични сцени и насилство во институцијата што ја претставува демократијата.
Во политичкиот дел од обраќањето, Кузеска го посочи и Христијан Мицкоски, наведувајќи дека тогашниот опозициски лидер бил присутен пред Собранието за време на случувањата. Според СДСМ, девет години подоцна сè уште има обиди за релативизирање на настаните, како и недоволно расчистени прашања околу судските процеси, амнестиите и понатамошната јавна улога на дел од лицата поврзани со случајот.
Настаните од 27 април 2017 година почнаа по изборот на Талат Џафери за претседател на Собранието, кога демонстранти насилно влегоа во законодавниот дом. Во нападот беа повредени пратеници, новинари, службени лица и други присутни во Собранието, а денот остана запаметен како „крвавиот четврток“.
Обвинителството во 2018 година соопшти дека обвинетите преземале повеќе поврзани и усогласени дејствија со цел да се оневозможи функционирањето на законодавниот дом и на пратениците од парламентарното мнозинство. Во обвинението беа опфатени лица од различни групи и позиции, меѓу кои и припадници на структури на МВР и лица поврзани со собраниското обезбедување.
Во обвинителниот опис се наведуваше дека дел од обвинетите не издале наредби за дополнително обезбедување и евакуација, иако биле известувани дека животите на пратеници, новинари и службени лица се загрозени. Обвинителството тогаш наведе и дека биле отворени влезни врати во Собранието, со што бил овозможен влез на лица со фантомки и на насобрани граѓани во законодавниот дом.
Правосудниот епилог за 27 април со години остана дел од политичките поделби. Во 2023 година, Врховниот суд ги одби барањата за вонредно преиспитување на правосилната пресуда за 15 осудени лица во предметот за насилствата во Собранието, со што не дозволи ново судење за тој дел од случајот.
СДСМ денеска го користи 27 април како политичка опомена за институциите, владеењето на правото и опасноста од враќање на практики што партијата ги поврзува со периодот пред смената на власта во 2017 година. Власта, пак, во досегашните реакции на вакви обвинувања најчесто ги оценува како партиска реторика и обид за одвлекување внимание од актуелните политички прашања.
Девет години подоцна, 27 април останува датум околу кој не се води само спор за минатото, туку и за сегашната состојба на институциите. За СДСМ, тоа е предупредување дека насилството и заробувањето на државата не смеат да се нормализираат; за политичкиот систем, тоа е тест дали демократијата може да се брани со институции, а не само со годишни партиски пораки.