Skip to content
Ди Велт пишува дека зад најавата на Бугарија дека повеќе нема да испраќа оружје за Украина стои многу посложена приказна од официјалната порака за „справедлив мир“, затоа што Софија навистина ги запира новите донации од армиските складишта, но продажбата и оружениот бизнис со Киев остануваат можни.
Новиот бугарски министер за одбрана Димитар Стојанов објави дека Бугарија повеќе не планира да обезбедува оружје за украинската армија и порача дека војната не може да се реши на бојното поле. Според него, време е Москва и Киев да седнат на преговарачка маса и да бараат праведен мир.
На прв поглед, тоа изгледа како голем политички пресврт во Софија. Бугарија е членка на НАТО и Европската Унија, има силна оружена индустрија од советско време и во изминатите години одигра важна улога во снабдувањето на Украина со муниција и оружје што ѝ одговараа на украинската армија.
Но „Ди Велт“ укажува дека бугарската приказна ретко е толку едноставна. Во првите месеци по руската инвазија, тогашниот претседател Румен Радев јавно се противеше на испраќање оружје за Киев, додека тогашниот премиер Кирил Петков, според претходни откритија на украински и бугарски функционери, тајно организирал големи испораки на муниција што покривале значаен дел од потребите на Украина.
Сега Радев е на чело на владата, а неговиот кабинет ја менува јавната реторика. Министерот Стојанов зборува за прекин на испораките и за преговори, пораки што добро одекнуваат кај проруско настроениот дел од бугарската јавност, но и во руските пропагандни медиуми.
Клучната разлика е во едно објаснување што следеше подоцна. Стојанов прецизираше дека се прекинуваат испораките на оружје и муниција од складовите на бугарската армија, но не и продажбата. Тоа значи дека Украина, ако сака, и понатаму може да купува бугарско оружје, а бугарските трговци и одбранбената индустрија можат да продолжат со својата работа.
Токму затоа германскиот медиум оценува дека најавата повеќе личи на политички гест отколку на целосен прекин на бугарската улога во воената поддршка за Украина. Софија формално може да каже дека не донира оружје, но економскиот канал преку продажба, посредници и индустриски договори останува отворен.
Во изминатите години Бугарија официјално испратила 13 пакети воена помош за Украина, меѓу кои муниција, оружени системи и борбени возила. Дел од испораките биле директни, а дел преку трети земји и посредници, што го прави точниот обем тешко проверлив.
Дополнително, Бугарија не ја намалува својата оружена улога, туку ја модернизира. Германскиот концерн Rheinmetall најави инвестиција од над една милијарда евра во фабрика во Сопот, која треба да произведува артилериски гранати и барутни полнења. Во исто време, преку европската програма SAFE кон Бугарија треба да бидат насочени милијарди евра за одбранбени капацитети.
Бугарија треба да биде дел и од планираниот европски одбранбен штит против дронови на југоисточниот фланг на НАТО, а претходно беше најавена и соработка со Украина за развој на дронови и производствени капацитети. Засега нема јасен сигнал дека ова партнерство се прекинува.
Затоа пораката од Софија има две лица. Едното е политичко и вели дека Бугарија повеќе нема да испраќа оружје од армиските резерви. Другото е економско и стратешко: бугарската одбранбена индустрија останува важен играч, а Украина и понатаму може да стигне до бугарско оружје, само не како бесплатна воена помош.
