Skip to content
Москва без тенкови ќе го одбележи Денот на победата на 9 мај 2026 година, откако Кремљ ја намали традиционалната воена парада на Црвениот плоштад и одлучи годинава да нема тенкови, оклопни возила и ракетни системи, во момент кога украинските напади со дронови сè подлабоко ја погодуваат руската територија.
Официјалното објаснување од Москва е безбедносно. Портпаролот на рускиот претседател Владимир Путин, Дмитриј Песков, изјави дека воената техника нема да биде дел од свеченоста поради „терористичка закана“ од Украина. Министерството за одбрана, пак, се повика на „актуелната ситуација на теренот“.
Но одлуката отвори поголема дилема: дали Кремљ навистина се плаши од украински напад врз симболичниот центар на руската моќ, или руската војска сè потешко може да си дозволи да извлекува техника од фронтот за телевизиски спектакл во Москва.
Воените аналитичари не ја читаат намалената парада само како прашање на безбедност. Австрискиот воен историчар Маркус Рајснер оценува дека Украина веќе покажала способност да погодува цели длабоко во западна Русија, но додава дека војната ги троши техниката, логистиката и ресурсите што некогаш беа дел од парадниот имиџ на Кремљ.
Други аналитичари сметаат дека Русија сè уште има доволно тенкови и оклопни возила, но дека нивното носење во Москва би создало непотребен ризик. Во време кога украинските беспилотни летала стигнуваат до рафинерии, воени објекти и инфраструктура длабоко во Русија, Црвениот плоштад повеќе не изгледа недопирлив.
Парадата за Денот на победата не е обична церемонија. За Путин, таа со години беше внимателно режирана демонстрација на сила, историска победа и државна контрола. Тенковите, ракетите и воените колони беа дел од политичката порака дека Русија е силна, организирана и непоколеблива.
Токму затоа нивното отсуство годинава зборува повеќе од вообичаените говори. Наместо слика на моќ, Кремљ испраќа слика на претпазливост. Наместо дефиле на техника, добива прашање што тешко се контролира: ако Русија мора да ја намали најважната воена парада поради Украина, што кажува тоа за безбедноста на самата Москва.
Намалувањето не се однесува само на главниот град. Според руските и меѓународните извештаи, дел од регионалните прослави се откажани или сведени на помал обем, а во Санкт Петербург нема да има вообичаена воена парада со техника. Во некои градови се воведуваат и дополнителни ограничувања поради страв од напади.
Оваа промена доаѓа во момент кога војната во Украина влезе во фаза во која дроновите ја менуваат симболиката на фронтот. Украина веќе не напаѓа само на линијата на судир, туку и инфраструктура што ја храни руската воена машина. Затоа Москва годинава не се соочува само со воен ризик, туку и со удар врз сопствениот политички мит.
Кремљ веројатно ќе се обиде да ја претстави намалената парада како одговорна безбедносна мерка. Но за јавноста и за надворешниот свет останува поинаква слика: Русија, која со години го користеше Денот на победата за да ја покаже својата воена сила, годинава мора да објаснува зошто најмоќните симболи на таа сила не се појавуваат на Црвениот плоштад.