Skip to content
Радев почнува со ревизија на сите министерства, контрола на високите цени, подготовка на буџетот за 2026 година и спасување на средствата од Планот за закрепнување, откако бугарското Народно собрание го избра за премиер на новата влада, а во бугарските и македонските медиуми веднаш се отвори и прашањето дали Софија ќе го заостри или ќе го смири односот кон Македонија.
Новата влада на Румен Радев беше избрана со 122 гласа „за“, 70 „против“ и 36 „воздржани“. Кабинетот има четворица вицепремиери и 18 министри, а уште на првото заседание Радев побара од сите ресори брз и детален преглед на состојбата во министерствата, со фокус на финансиите, проблематичните договори, јавните набавки, администрацијата и скриените трошоци.
Првиот приоритет што Радев го постави е внатрешна ревизија на државата. Министрите треба во краток рок да покажат што затекнале во своите ресори, кои обврски се неплатени, каде има проблематични договори и колкав е реалниот товар врз буџетот. На основа на таа слика, новата влада ќе го гради буџетот за 2026 година.
Вториот итен фронт се цените и инфлацијата. Радев најави законски измени за поголем контролен механизам врз цените, а финансискиот министер Г’л’б Донев посочи дека владата за три недели до еден месец треба да достави редовен буџет за 2026 година. Во Софија веќе се зборува и за „скриен дефицит“, неразгледани фактури и трошоци што, според новата власт, мора да излезат на виделина.
Третиот приоритет е Планот за закрепнување и отпорност, од кој Бугарија треба да спаси значајни европски средства преку реформи што досега доцнеле. Радев го врза ова прашање со судската реформа, изборот на нов Висок судски совет, борбата против корупцијата и потребата од независно обвинителство. Неговата порака е дека владата сака да се претстави како мотор на демонтажа на „олигархискиот модел“.
Во безбедносниот дел, Радев најави побрза модернизација на армијата и поголем фокус на МВР врз криминалот, корупцијата, војната на патиштата и нарко-дистрибуцијата меѓу младите. Во здравството како национален приоритет ја постави детската болница и спречувањето злоупотреби во системот, особено околу трговијата со лекови. Во образованието, пак, зборуваше за функционална писменост и подготовка на младите за професиите на иднината.
Надворешната политика беше формулирана пократко, но доволно јасно: Радев најави конструктивност, но и цврсто бранење на бугарскиот интерес во ЕУ и НАТО. Токму тука Македонија влегува во поширокиот контекст. Во бугарските медиуми денеска посебно се следеше реакцијата во Скопје, затоа што новата влада во Софија доаѓа во момент кога македонските евроинтеграции се блокирани од условот за уставни измени.
Бугарската агенција БТА објави дека изборот на кабинетот на Радев е меѓу водечките теми во Македонија, а посебен фокус доби новата министерка за надворешни работи Велислава Петрова. Македонските медиуми потсетија дека Петрова во минатото имала цврст став за македонското досие и дека како заменик-министерка изјавила дека нема потреба Бугарија повторно да става вето, бидејќи Скопје „само си го наложило“ преку неисполнетите уставни измени.
Во исто време, бугарските медиуми ја пренесоа изјавата на премиерот Христијан Мицкоски дека не гледа причина да не го покани Радев во Скопје. Мицкоски претходно кажа дека не очекува подобрување на односите со новата бугарска влада, но и дека разговор може да има. Тоа ја остава отворена дилемата дали новиот кабинет во Софија ќе избере дипломатски потивок пристап или ќе ја задржи тврдата линија кон уставните измени.
Реакциите во Македонија веќе се дел од бугарските извештаи. СДСМ го поздрави изборот на Радев и изрази очекување за конструктивен пристап без закана за македонскиот идентитет, јазик и култура. ВМРО-ДПМНЕ, пак, реагираше со обвинение дека опозицијата „ѝ се додворува на Бугарија“ и испраќа порака дека е подготвена за нови отстапки.
Затоа првите приоритети на Радев се домашни, но Македонија останува првиот регионален тест. Новиот бугарски премиер почнува со ревизија, цени, буџет и антикорупциски ветувања, но односот кон Скопје ќе покаже дали Софија ќе ја користи политичката стабилизација за дијалог или за дополнително зацврстување на условите пред македонскиот европски пат.