Skip to content
Метеорскиот дожд Лириди оваа недела го носи еден од најубавите пролетни небесни спектакли, со пик во ноќта меѓу 21 и 22 април и во раните часови на 22 април, кога Земјата минува низ остатоци од кометата C/1861 G1 Thatcher, а честичките согоруваат во атмосферата како „ѕвезди што паѓаат“. NASA наведува дека најдобро е да се гледа кон исток од околу 22 часот на 21 април и низ ноќта кон 22 април, во близина на ѕвездата Вега во соѕвездието Лира.
Лиридите не се најсилниот метеорски дожд во годината, но се меѓу најпознатите и најстарите набљудувани небесни појави. Нивната привлечност е токму во тоа што се појавуваат во средината на април, кога пролетното небо веќе станува попријатно за ноќно набљудување, а метеорите често оставаат светли траги што можат да се видат и со голо око.
Според American Meteor Society, Лиридите во 2026 година го достигнуваат пикот во ноќта 21 кон 22 април, со очекувана активност од околу 18 метеори на час во идеални услови. Радијантот, односно точката од која изгледа дека метеорите доаѓаат, е поврзан со соѕвездието Лира, но самите метеори може да се појават на различни делови од небото.
За гледачите во Македонија, најдобри услови ќе има подалеку од градско осветлување, на повисоки и отворени места, со поглед кон темно небо. Скопје, Битола, Куманово, Тетово и другите поголеми градови ќе ја намалат видливоста поради светлосно загадување, па вистинскиот ефект ќе се бара надвор од урбаните зони, без улични светилки, рефлектори и екрани од телефони.
Најдобриот период за набљудување ќе биде по полноќ и пред зори, кога Лира е повисоко на небото, а Месечината нема сериозно да го попречи погледот. EarthSky наведува дека првата четвртина на Месечината настапува на 24 април, што значи дека во утринските часови на 22 април условите ќе бидат поволни и без силно лунарно осветлување.
Лиридите настануваат кога Земјата секоја година поминува низ трага од прашина што зад себе ја оставила кометата Тачер. Кога малите честички влегуваат во атмосферата со голема брзина, тие согоруваат и создаваат светли линии на небото. NASA објаснува дека токму тие согорени честички се она што луѓето го гледаат како метеорски дожд.
Овој спектакл не бара телескоп, двоглед или специјална опрема. Напротив, најдобро се гледа со голо око, затоа што метеорите може да се појават на широк дел од небото. Потребно е само темно место, трпение и најмалку дваесетина минути за очите да се навикнат на темнината. Колку помалку светлина има околу набљудувачот, толку поголема е шансата да се забележат повеќе метеори.
Иако најавите за метеорски дождови често звучат спектакуларно, важно е да се има реално очекување. Лиридите не значат непрекинат дожд од светлина, туку повремени светли траги што може да се појават ненадејно. Во идеални услови може да се видат десетина до дваесет метеори на час, но облаците, влагата, градските светла и хоризонтот можат значително да ја намалат видливоста.
Токму затоа Лиридите се тема што носи и научна љубопитност и визуелен потенцијал. Зад краткиот блесок на небото стои комета што последен пат била забележана во 19 век, трага од космичка прашина и редок момент кога обична априлска ноќ може да се претвори во мал астрономски настан за секој што ќе погледне нагоре.