Непотребни операции на срце се во центарот на сериозен здравствен случај откако министерот за здравство Азир Алиу соопшти дека кај девет од 13 анализирани пациенти странска експертска комисија утврдила сомнителни наоди во дијагностиката и несоодветна индикација за кардиолошки или кардиохируршки процедури. Случајот сега треба да се најде пред повеќе институции, а главното прашање е дали пациентите биле испратени на интервенции од медицинска нужност или како последица на пропусти, погрешни процени и можен финансиски интерес.
Според досега објавените информации, интерната комисија првично разгледала 20 случаи и кај 13 утврдила сомнежи за непотребно извршени операции или непотребно упатување на операција. Потоа документацијата ја анализирала меѓународна експертска група составена од кардиохирург од Италија, кардиоваскуларен хирург од Словенија и интервентен кардиолог од Словенија.
Кај четири пациенти странските експерти оцениле дека третманот бил соодветен, навремен и во согласност со медицинските стандарди. Но кај девет пациенти, според соопштеното од Министерството за здравство, биле утврдени сомнителни елементи во дијагностиката, меѓу кои и несогласувања меѓу ангиографските наоди и писмениот извештај. Токму тука случајот станува најчувствителен: ако дијагнозата не е јасно поткрепена, тогаш и одлуката за интервенција не може да остане само стручно прашање.
Анализираните случаи се однесуваат на пациенти третирани во јавни и приватни здравствени установи. Меѓу нив се наведуваат Клиниката за кардиологија, Клиниката за кардиохирургија, Клиничката болница Штип, ГОБ „8 Септември“, ПЗУ „Кардио Ар“ Штип, Клиничката болница „Жан Митрев“ и Клиничката болница „Аџибадем Систина“. Пациентите се живи и се на возраст од 46 до 78 години.
Извештаите од интерната и од странската комисија треба да бидат доставени до Владата, Јавното обвинителство, Лекарската комора, Државниот санитарен и здравствен инспекторат, Фондот за здравствено осигурување и Државната комисија за спречување на корупцијата. Тие институции треба да утврдат дали има основ за понатамошна постапка, дисциплинска, професионална, финансиска или кривична одговорност.
Во овој момент, наодите не се судска пресуда и не смеат да се третираат како конечна вина. Но тие се доволно сериозни за да ја отворат најнепријатната дилема во здравството: дали системот секогаш го штити пациентот или понекогаш го турка кон процедура од која некој друг има корист. Кога станува збор за срцева интервенција, пациентот најчесто нема простор за сомнеж, туку верува на дијагнозата, на лекарот и на институцијата.
Затоа овој случај не е напад врз целата лекарска професија. Напротив, токму чесните лекари имаат најголем интерес да се расчисти дали некој ја злоупотребил довербата на пациентите и слабостите на системот. Ако имало погрешни процени, тие мора да бидат стручно утврдени. Ако имало свесно упатување без реална потреба, тоа веќе е прашање за институциите.
Министерството за здравство најавува ревидирање на протоколите за кардиолошки интервенции, национална листа на кардиохируршки операции и подобра контрола врз елективните интервенции и редоследот на упатувањата. Но довербата нема да се врати само со нови правила на хартија, туку со јасен одговор како девет пациенти завршиле во центарот на сомнежот дека медицинската одлука можеби не била донесена само во нивен интерес.
