Skip to content
Собраниската Комисија за прашања на изборите и именувањата со мнозинство гласови го усвои предлогот Катерина Зајковска да биде избрана за член на Државната комисија за спречување на корупцијата. Ако предлогот биде потврден и на пленарна седница, таа ќе дојде на местото на Цвета Ристовска, која поднесе оставка по јавните полемики и сомнежи поврзани со нејзината работа во Антикорупциската комисија.
Предлогот за Зајковска доаѓа во период кога ДКСК се обидува да го пополни испразнетото место, но и да ја врати довербата по случајот со Ристовска. Токму затоа изборот на нов член не е само кадровска постапка, туку тест за кредибилитетот на институцијата што треба да ја контролира корупцијата, судирот на интереси и финансирањето на политиката.
Катерина Зајковска претходно беше прворангирана во постапката за избор на нов член на ДКСК. За Телма тоа го потврди претседателот на Комисијата за селекција Игор Здравковски, кој наведе дека изборот бил тесен, а како друга кандидатка во конкуренција се споменуваше Милка Муратовска.
Случајот е чувствителен затоа што Ристовска си замина од Антикорупциска по скандалот со фирмите на нејзините синови и финансирањето на изборната кампања. Таа во оставката наведе дека работела законито и совесно, но дека по јавните полемики и сомнежи донела одлука да се повлече. Радио Слободна Европа претходно објави дека ДКСК отворила два предмети за Ристовска – еден за проверка на судир на интереси и еден за непријавен имот, поврзани со фирми на нејзините синови.
Новиот избор затоа не може да се гледа изолирано од таа позадина. Антикорупциска е институција што треба да биде над партиските и личните врски, но токму последните случаи ја отворија дилемата дали Комисијата има доволна внатрешна отпорност кога предметите се однесуваат на луѓе од нејзиниот состав или на лица блиски до нив.
Дополнителна политичка тежина на постапката ѝ даде Левица, која постави прашања за улогата на Зајковска во секторот поврзан со финансирањето на политичките партии. Партијата обвини дека во извештајот за претседателската кампања на ВМРО-ДПМНЕ недостасувала страница со фирма поврзана со синовите на Ристовска, а дел од медиумите пренесоа дека Зајковска потврдила дека страницата фали во извештајот. Овие наводи се партиски обвинувања и ќе мора да бидат расчистени институционално, бидејќи токму транспарентноста е суштината на довербата во ДКСК.
Законот предвидува претседателот и членовите на ДКСК да ги именува Собранието за мандат од пет години, без право на повторен избор. Во случај кога функцијата ќе престане пред истекот на мандатот, се избира нов член со нов петгодишен мандат. Членовите ја вршат функцијата професионално и со полно работно време, а функцијата е неспоива со друга јавна функција, професија или функција во политичка партија.
Токму тие правила треба да ја гарантираат независноста на Антикорупциска. Но формалниот избор сам по себе не е доволен. Новиот член ќе влезе во институција што веќе е под засилен јавен надзор и во која секоја одлука поврзана со имот, интереси, изборни кампањи и функционерски злоупотреби ќе се чита низ прашањето дали Комисијата има храброст да постапува еднакво кон сите.
Зајковска сега не ја наследува само фотелјата на Ристовска, туку и товарот на случајот по кој таа фотелја остана празна. Ако биде избрана, нејзиниот прв тест нема да биде формалното гласање во Собранието, туку способноста да покаже дека ДКСК може да излезе од сенката на внатрешните сомнежи и да ја врати улогата што јавноста ја очекува од неа.
Антикорупциска не смее да биде институција што се активира само кога притисокот ќе стане јавен скандал. Нејзината сила треба да биде во навременото откривање, јавното објаснување и доследното постапување, особено кога предметите се непријатни за власта, партиите или за самата Комисија. Затоа изборот на нов член не е само пополнување на место, туку проверка дали системот учи нешто од сопствените пропусти.