Skip to content
Американскиот државен секретар Марко Рубио ги критикуваше дел од сојузниците во НАТО поради нивниот однос кон американските операции поврзани со Иран, отворајќи нова чувствителна тема во трансатлантските односи.
Пред состанокот на министрите за надворешни работи на НАТО во Хелсингборг, Шведска, Рубио изјави дека претседателот Доналд Трамп е „многу разочаран“ од членки на Алијансата кои не дозволиле САД да користат бази на нивна територија за операции поврзани со војната со Иран. Како пример ја посочи Шпанија, за која рече дека го одбила користењето на базите.
„Ако не ни дозволувате да ги користиме базите, тогаш зошто сте во НАТО?“, порача Рубио, оценувајќи дека тоа е прашање што треба да се отвори во Алијансата. Тој нагласи дека САД не барале од сојузниците да изведуваат воздушни напади, туку пристап до инфраструктура што, според Вашингтон, е дел од стратешката вредност на НАТО.
Изјавата доаѓа во период на зголемени тензии меѓу Вашингтон и европските сојузници околу американската политика кон Иран, но и околу идната улога на САД во европската безбедност. НАТО-претставници, според Reuters, нагласиле дека Соединетите Држави не побарале од Алијансата како организација да учествува во војната со Иран, иако повеќе членки дозволиле користење на воздушен простор и бази.
Рубио најави дека ова прашање ќе биде дел од поширока расправа на претстојниот самит на НАТО во Анкара, кој го опиша како еден од поважните состаноци во историјата на Алијансата. Според него, лидерите ќе треба да разговараат за незадоволството на Трамп од одговорот на НАТО на американските операции на Блискиот Исток.
Паралелно со критиките, Вашингтон испраќа и мешани сигнали кон Европа. Трамп најави испраќање дополнителни 5.000 американски војници во Полска, иако претходно имаше најави за повлекување дел од американските сили од Европа. Според AP, Рубио во Шведска се обидува да ги увери сојузниците дека Вашингтон останува ангажиран во НАТО, и покрај неизвесноста околу американските распоредувања и барањата Европа да преземе поголем дел од безбедносниот товар.
Европските членки, пак, се очекува да истакнат подготвеност да помогнат во заштита на слободата на пловидба во Ормускиот Теснец, кога ќе има услови за тоа, како и да преземат поголема одговорност за европската безбедност. Прашањето за користење на базите, сепак, останува посебно чувствително, бидејќи ја допира границата меѓу сојузничката солидарност и националната контрола врз воената инфраструктура.
