Skip to content
Владата одговараше со контранапади на денешната седница за пратенички прашања во Собранието, каде што опозицијата отвори теми за задолжувањето, безбедносните скандали, јазичните права, случајот со Артан Груби и одговорноста во МВР, а дел од одговорите на владините претставници повеќе личеа на политичка пресметка отколку на отчет пред пратениците.
Седницата почна со прашања за јавните финансии и задолжувањето. Пратеникот на СДСМ Фатмир Битиќи побара одговори од министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска за новите задолжувања, Фискалната стратегија и состојбата со јавниот долг. Но министерката не беше присутна, што дополнително ја засили критиката на опозицијата дека Владата избегнува директна отчетност за прашања што ја одредуваат финансиската иднина на државата.
Битиќи предупреди дека јавниот долг се приближува кон 11 милијарди евра и оцени дека власта носи крупни финансиски одлуки без доволна транспарентност пред Собранието. Во фокусот беа и најавите за нови задолжувања, како и прашањето дали кредитите се користат за развој или за покривање буџетски дупки.
Следеше расправа околу начинот на кој Владата одговара на прашањата. Дел од пратениците на власта ги пренасочуваа прашањата кон премиерот Христијан Мицкоски, со аргумент дека тој ги има „вистинските одговори“. Опозицијата реагираше дека министрите мора лично да одговараат за ресорите што ги водат, особено кога станува збор за финансии, безбедност, закони и институционална одговорност.
Втората голема тема беше албанскиот јазик и уставната формулација „20 проценти“. Пратеникот Скендер Реџепи побара укинување на процентуалната формулација што се однесува на албанскиот јазик, потсетувајќи дека Мицкоски и претходно зборувал дека не е во ред еден народ да се дефинира со проценти. Премиерот одговори дека луѓето не ги гледа како процент, туку како квалитет, и ја повика опозицијата да го поддржи законот за правична застапеност, каде што, според него, фокусот треба да биде на мерит-системот.
Расправа имаше и за политичката реторика. Мицкоски дел од опозициските претставници ги нарече „патриоти од Али Експрес“, обвинувајќи ги дека кога се во опозиција отвораат етнички теми, а кога се на власт водат поинаква политика. Со тоа, дебатата за јазичните права повторно се претвори во партиска пресметка, наместо во институционален одговор дали Владата има план за уставни измени.
Потоа вниманието се префрли кон МВР. Пратеникот на СДСМ Миле Талески го праша министерот Панче Тошковски дали ќе поднесе оставка поради безбедносните случаи што ја вознемирија јавноста, меѓу кои петте тони дрога што завршија во Србија, убиства, насилство, шпионски скандал и случаите на семејно насилство. Талески праша и дали вицепремиерот Арбен Фетаи, кој подолг период не се појавува на работа, користи полициско обезбедување.
Тошковски одговори дека МВР има најдобри резултати во последните 20 години и се повика на статистики за откривачка дејност од 67,2 проценти, како и на најнизок вкупен криминалитет во истиот период. За семејното насилство рече дека бројките растат затоа што институциите, според него, сега постапуваат поажурно и жртвите повеќе се охрабруваат да пријавуваат. За прашањето дали Фетаи има полициско обезбедување, најави писмен одговор.
Најмногу реакции предизвика делот во кој Тошковски се пофали себеси, велејќи дека опозицијата не можела да прифати дека „конечно по многу години има министер што е нормален“. На тоа реагираше координаторот на пратеничката група на СДСМ, Оливер Спасовски, кој побара министерот да одговара без навреди и закани кон пратениците и со почит кон Собранието.
Лидерот на Левица, Димитар Апасиев, отвори нова линија на напад кон МВР, тврдејќи дека постои „дил“ меѓу ДУИ и ВМРО-ДПМНЕ за случајот со поранешниот вицепремиер Артан Груби. Апасиев побара Тошковски јавно да каже кои се безбедносните ризици и кој стои зад политичките одлуки поврзани со случајот.
На крајот, седницата покажа дека пратеничките прашања и натаму се една од ретките формални алатки за директна контрола на Владата, но и дека таа алатка често се претвора во политички судир. Наместо јасни одговори за долг, безбедност, јазични права и одговорност, јавноста слушна многу контранапади, партиски етикети и ветувања за писмени објаснувања.
