Skip to content
Навременото вложување во превенција од природни и други катастрофи може значително да ги намали човечките и материјалните загуби, но за тоа е потребно долгорочно и одржливо финансирање, покажува нова студија. Експертите предупредуваат дека средствата најчесто се насочуваат кон санација по катастрофите, додека инвестициите во спречување и намалување на ризиците сè уште не се доволни.
Според анализите за управување со ризици од катастрофи, земјите треба да обезбедат постојани финансиски механизми за превентивни мерки, наместо да реагираат само откако ќе настане штетата. Во тоа спаѓаат подобрување на инфраструктурата, системите за рано предупредување, подготовката на институциите и зајакнувањето на капацитетите на локалните заедници.
Студиите покажуваат дека климатските промени придонесуваат за зголемување на ризикот од екстремни временски појави, како поплави, суши и шумски пожари. Поради тоа, вложувањето во превенција се смета за поисплатлива стратегија, бидејќи може да ги намали трошоците за обновување и помош по големи катастрофи.
Во Србија, претходни анализи покажаа дека подобрувањето на системите за заштита, подобрата координација меѓу институциите и вложувањата во инфраструктура можат значително да ги намалат последиците од идни природни непогоди. Според една студија поддржана од Европската Унија и Програмата за развој на Обединетите нации, по поплавите од 2014 година се направени чекори за подобрување на отпорноста на системот.
Експертите посочуваат дека финансирањето на превенцијата треба да биде дел од долгорочните државни политики, со јасно определени буџети и одговорности. Посебно значење имаат вложувањата на локално ниво, бидејќи општините најчесто се првите што реагираат при природни непогоди.
Покрај државните средства, важна улога имаат и европските фондови, меѓународната помош и механизмите за осигурување од ризици. Целта е системите за заштита да бидат подготвени пред да се случи катастрофата, наместо ресурсите да се трошат само за поправка на последиците.
