Skip to content
Рускиот претседател Владимир Путин предложи поранешниот германски канцелар Герхард Шредер да има улога во можни разговори меѓу Русија и Европа за војната во Украина, но Берлин го дочека предлогот со јасна скепса. За германската влада, Шредер не е неутрален посредник, туку политичар со долгогодишни блиски врски со Путин и со рускиот енергетски сектор.
Путин ја спомена идејата додека зборуваше за можни идни разговори за Украина и за европската безбедносна архитектура. На прашањето со кого би разговарал од европските политичари, тој рече дека лично би го претпочитал Шредер. Истовремено, рускиот претседател тврдеше дека војната во Украина се движи кон крај, иако Кремљ признава дека патот до мировен договор останува долг и сложен.
Германските реакции покажуваат дека Берлин не гледа во предлогот сериозна мировна понуда, туку можен обид на Москва да внесе поделби во западниот блок. Германски претставници оценија дека Русија досега не покажала вистинска подготвеност за суштински преговори и дека секој разговор за Украина мора да се води во координација со Киев, Европската Унија и земјите членки.
Шредер е една од најконтроверзните фигури во германската политика поради неговите врски со Русија. Тој беше германски канцелар од 1998 до 2005 година, а по заминувањето од функцијата беше поврзан со руски енергетски проекти, вклучително и гасоводните интереси меѓу Русија и Германија. Во Германија со години е критикуван што и по руската инвазија врз Украина не ги прекина личните и политичките врски со Путин.
Канцеларијата на Шредер одби да го коментира предлогот на Путин. Тоа молчење не ја намали политичката тежина на случајот, бидејќи самото спомнување на неговото име од Москва ја врати во јавноста старата германска дилема: колку поранешните врски со Кремљ и енергетската зависност од Русија ја ослабуваа европската позиција пред војната во Украина.
За Берлин, прифаќање на Шредер како посредник би било политички ризично. Тоа би испратило сигнал дека Москва може сама да избира европски соговорници што ѝ се поблиски, наместо разговорите да се водат преку актуелните институции и во согласност со позицијата на Украина. Токму затоа германската резерва е повеќе од одбивање на едно име. Таа е одбивање на рускиот обид да ја постави рамката на преговорите.
Предлогот доаѓа во момент кога дипломатските сигнали околу Украина се мешаат со воени пораки. Путин зборува за крај на конфликтот, но истовремено поставува услови и ја повторува руската теза дека Западот ја предизвикал кризата преку проширувањето на НАТО и приближувањето на Украина кон ЕУ. Кремљ, пак, предупредува дека мирот не е блиску, што ја прави пораката од Москва двосмислена: Русија сака да изгледа подготвена за разговори, но без да покаже јасна подготвеност за компромис.
Во таа рамка, Шредер изгледа како симбол, не како решение. За Путин, тој е европски политичар со кој Русија имала директен канал, доверба и историски односи. За сегашна Германија, тој е потсетник на времето кога Берлин премногу се потпираше на руски гас и премалку ја читаше политичката цена на таа зависност.
Затоа германското одбивање не е изненадување. Европа денес сака секој разговор за Украина да биде врзан за украинскиот суверенитет, за заедничка позиција на ЕУ и за безбедносните гаранции што нема да ја наградат руската агресија. Предлогот на Путин, пак, изгледа како обид да се отвори канал што би ја заоб би ја заобиколил таа заедничка рамка.
На крајот, случајот со Шредер покажува колку е тешко да се обнови довербата меѓу Русија и Европа. Дури и кога Москва зборува за преговори, изборот на посредник станува политичка порака. А кога тој посредник е човек што во Германија се смета за премногу близок до Кремљ, Берлин тешко може да го прифати предлогот како сериозен почеток на мировен процес.