Семејното насилство не престанува, ќе се заштитат ли жртвите?

Семејното насилство не престанува и во само едно деноноќие повторно ја покажа најтемната слика на секојдневието во кое домот, наместо место на сигурност, станува место на закани, ножеви, физички напади и страв. На 17 и 18 април полицијата приведе три лица и изврши службен разговор со уште четири лица по пријави за семејно насилство во Скопје, Охрид и гостиварско, во случаи што опфаќаат напади врз родители, деца, поранешни партнери и членови на семејства.

Највознемирувачко во овие пријави е што насилството не се појавува во една форма и не избира една жртва. Во Кисела Вода, 22-годишник бил приведен по пријава дека му се заканувал на својот 64-годишен татко и користел нож, а при преглед кај него биле пронајдени нож и дробилка со остатоци од марихуана. Во Карпош, 44-годишна жена била лишена од слобода по пријава дека му се заканувала на поранешниот сопруг и на нивните деца, додека тој навел дека подолг период трпел психичко и физичко насилство.

Сликата продолжува и во други делови од Скопје. Во Шуто Оризари, 42-годишна жена пријавила дека била физички нападната од својот брат во семејната куќа. Во Драчево, 76-годишен маж пријавил дека бил нападнат од својот син и ќерка по расправија, а навел и дека претходно трпел психичко и физичко насилство, но не го пријавувал. Таа реченица е можеби најтешката во целиот билтен: насилството често не почнува оној ден кога ќе стигне полицијата, туку трае долго пред некој конечно да собере сила да го каже.

Во Охрид, поранешна сопруга пријавила дека 46-годишен маж во последно време физички го напаѓал нивниот малолетен син за време на викендите кога детето престојувало кај него. Во гостиварско, пак, полицијата привела лице по пријави дека упатувало закани кон поранешната партнерка и кон нејзиното семејство. Така, во еден ист полициски пресек се гледа целата ширина на проблемот: насилство врз родители, врз деца, врз поранешни партнери, врз браќа и сестри, врз луѓе кои би требало да бидат најзаштитени токму во семејниот круг.

Овие случаи не смеат да се читаат како сув полициски билтен. Три приведувања и четири службени разговори во едно деноноќие не се статистика што треба да помине низ дневните вести и да исчезне. Тоа е аларм дека семејното насилство станало толку присутно што секој нов случај ризикува да биде доживеан како „уште еден“. А токму таму почнува општествениот пораз: кога заканите, тепањето, стравот и молкот ќе станат дел од нормалниот ритам на вестите.

Лутината во оваа приказна е оправдана затоа што секој ваков случај покажува дека системот најчесто се појавува откако насилството веќе се случило. Полицијата приведува, разговара, документира и најавува пријави, но зад секоја пријава стои човек што веќе бил исплашен, повреден или понижен. Затоа борбата против семејното насилство не смее да се сведе само на реакција по повик, туку мора да значи рано препознавање, заштита на жртвите, побрзи институции и јасна порака дека домот не смее да биде приватна зона во која насилникот мисли дека има право на молк.