Со изјава кај матичниот лекар секој полнолетен ќе може да стане органодарител

Секој полнолетен граѓанин ќе може кај својот матичен лекар официјално да се изјасни дали сака да биде дарител на органи по смртта, предвидува новиот закон за органодарителство што го усвои Собранието.

Законот за изменување и дополнување на Законот за земање и пресадување делови од човечкото тело заради лекување беше донесен по скратена постапка, со 58 гласа „за“ и шест „против“.

Изјавата на граѓанинот ќе се внесува преку нов дигитален модул во системот „Мој термин“, со двојна верификација и посебни механизми за заштита на личните податоци и изразената волја.

Секој што ќе се регистрира како органодарител ќе може во секое време да ја промени или целосно да ја повлече одлуката.

Министерот за здравство Азир Алиу рече дека со ова се почитува личната слобода на граѓаните и се создава јасна евиденција за тоа колку луѓе сакаат нивните органи да бидат донирани по смртта.

Според него, трансплантацијата не е само медицинска постапка, туку можност еден човечки живот да продолжи преку спасувањето друг пациент.

Новина е и проширувањето на кругот на живи дарители. Орган ќе може да донираат сродници до четвртиот степен на сродство, но секој случај ќе мора да биде разгледан и одобрен од Етичката комисија.

Комисијата треба да утврди дека одлуката е доброволна и дека нема притисок, злоупотреба, финансиски интерес или трговија со органи.

Со законските измени се очекува да се зголеми бројот на достапни органи за трансплантација и да се намали времето на чекање за пациентите на кои пресадувањето им е единствена можност за лекување.

Националната координаторка за трансплантација Билјана Кузмановска претходно предупреди дека здравствените тимови често подготвуваат потенцијален донор, но постапката запира откако семејството нема да даде согласност.

Новата евиденција треба да овозможи јасно изразената волја на починатиот да има клучно значење при одлучувањето за дарување органи.

Министерството за здравство најавува и продолжување на националната кампања за органодарителство, во која ќе бидат вклучени матичните лекари, училиштата, универзитетите, пациентските организации и верските заедници.

Македонија има повеќедецениска традиција во трансплантацијата. Првата трансплантација на бубрег била извршена во 1977 година, а досега се направени повеќе од 500 пресадувања на бубрези. Сепак, бројот на органи од починати дарители останува значително помал од потребите на пациентите.

Со новиот закон, државата се обидува да создаде појасен, побезбеден и потранспарентен систем во кој личната одлука на граѓанинот ќе биде официјално евидентирана и доследно почитувана.