Власта доцни со реформската агенда и ризикува европски пари, Сали признава – има заостанување

Реформската агенда повторно ја открива слабата точка на власта во европскиот процес, откако министерот за европски прашања Беким Сали призна дека земјата заостанува, а евроамбасадорот Михалис Рокас предупреди дека неисполнувањето на обврските до крајот на јуни може да значи губење средства од Планот за раст.

Сали потврди дека државата работи на десет критични точки од реформската агенда, меѓу кои е и реформата на Изборниот законик. Според него, шест од тие точки се при крај, но преостанатите бараат поширок политички консензус и не можат да се завршат „преку ден“.

Токму тоа признание ја отвора суштинската дилема за власта: ако реформските чекори се однапред познати, ако роковите се врзани со конкретни европски средства и ако секое доцнење има финансиска цена, тогаш објаснувањето дека дел од процесот е сложен не ја намалува политичката одговорност за заостанувањето.

Рокас порача дека Владата и засегнатите министерства работат за да ги исполнат преостанатите обврски, но јасно предупреди дека системот на реформската агенда функционира врз условеност. Ако рокот помине, а чекорите не се исполнат, средствата се губат. Според него, предупредувањето не е испратено само кон Северна Македонија, туку и кон другите земји кандидати што ги спроведуваат своите реформски агенди.

Министерот Сали нагласи дека за секој чекор се зборува за околу осум милиони евра, но додаде дека финансискиот дел не треба да биде единствениот мотив, туку функционирањето на системот. Сепак, токму европските пари ја прават реформската агенда конкретен тест за капацитетот на власта: дали може да испорача реформи во рок, или повторно ќе се потпре на објаснувања за процедури, консензус и политички пречки.

Дополнителен проблем е што Владата само пред неколку дена тврдеше дека има значителен напредок во спроведувањето на реформската агенда. Во владино соопштение беше наведено дека од 21 доставен реформски чекор, за 16 се очекува позитивна оценка, со што би се овозможило ослободување на околу 70 милиони евра финансиска поддршка.

Сега, пораката од Брисел звучи далеку попретпазливо. Евроамбасадорот Рокас не сакаше да предвидува каков ќе биде исходот до крајот на јуни, но нагласи дека има уште десет чекори во грејс-периодот. Тоа значи дека власта е во тесен временски простор во кој политичките декларации за европски пат мора да се претворат во завршени обврски.

Планот за раст за Западен Балкан беше поставен како инструмент што треба да ги забрза реформите, регионалната економска соработка и постепеното приближување до единствениот пазар на Европската унија. За Северна Македонија, тој треба да биде можност за финансиска и институционална поддршка, но само ако реформите не останат заглавени во административни и политички изговори.

Власта сега се соочува со едноставен, но тежок тест: или ќе покаже дека може да испорача реформи кога за тоа постојат јасни рокови и конкретни пари, или ќе ја плати цената на доцнењето со изгубени средства и уште еден удар врз кредибилитетот на европската агенда.