Зошто никој не го посетува шкотскиот Остров на антраксот

Остров на антраксот е името што со децении го следи Груинард, мал шкотски остров покрај западниот брег на Шкотска, откако британската влада во 1942 година го претвори во тајна зона за тестирање биолошко оружје. Иако властите официјално го прогласија островот за безбеден во 1990 година, тој остана ненаселен, речиси непосетуван и обележан со стравот од експеримент што ја зарази неговата почва со антракс.

Пред Втората светска војна, Груинард бил мирен остров што локалното население го користело за пасење овци. Неговата изолираност подоцна станала причина британските власти да го изберат за тестирање на антракс, во период кога Лондон се подготвувал за можноста нацистичка Германија да употреби биолошко оружје.

На островот биле донесени овци, а потоа во нивна близина биле активирани уреди со спори на Bacillus anthracis. Животните угинале за неколку дена, а тестовите покажале колку антраксот може да биде смртоносен ако се употреби врз населени или земјоделски подрачја. Но експериментот оставил последица што не можела лесно да се избрише: спорите останале во почвата.

Груинард потоа бил ставен во карантин и пристапот бил забранет. Предупредувачките табли станале дел од неговиот идентитет, а островот со години бил симбол на опасност што ја создала државата во име на воена подготовка. Карантинот траел речиси половина век.

Деконтаминацијата почнала во осумдесеттите години. Најзагадените делови од почвата биле третирани, а островот бил прскан со формалдехид разреден со морска вода. Подоцна биле вратени овци за да се провери дали животната средина повеќе не претставува ризик. Во 1990 година, британската влада го прогласила Груинард за безбеден и го продала назад на наследниците на првичниот сопственик за 500 фунти.

Сепак, официјалната одлука не ја избришала репутацијата. Островот и денес е приватен, ненаселен и тешко достапен, но главната причина што речиси никој не го посетува е неговата историја. За многумина, Груинард не е само парче земја во Шкотска, туку место каде што воениот експеримент оставил трага подлабока од документите и владините уверувања.

Дополнителна недоверба создадоа и подоцнежни извештаи и документи што отворија прашања дали контаминацијата можела да има пошироки последици од оние што јавно биле признаени. Иако нема официјална забрана за пристап како порано, островот останува простор што повеќе се споменува како предупредување отколку како дестинација.

Груинард денес изгледа зелен и мирен, но неговото име и понатаму носи тежина. Затоа шкотскиот Остров на антраксот останува празен: не затоа што природата не се вратила, туку затоа што луѓето тешко се враќаат на место каде стравот бил вграден во самата почва.