Skip to content
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, предупреди дека Европа не може да ја гарантира својата одбрана без поддршка од САД, отфрлајќи ги повиците континентот воено да се еманципира од Вашингтон поради тензиите околу Гренланд.
Коментарите доаѓаат откако американскиот претседател Доналд Трамп ја потресе трансатлантската алијанса со забелешки за евентуално преземање на контролата врз автономната данска територија, од кои подоцна се повлече по разговорите со Руте. Дипломатската криза им даде нов импулс на гласовите во Европа кои повикуваат на построг став против Трамп и намалување на воената зависност од САД.
„Ако некој мисли дека Европската унија или Европа како целина можат да се бранат без САД, нека сонуваат. Тоа е невозможно“, изјави Руте пред Европскиот парламент.
Тој нагласи дека европските земји ќе бидат принудени да ги зголемат своите трошоци за одбрана на околу 10% од БДП – двојно повеќе од целта на НАТО од 5% договорена минатата година – и да инвестираат „милијарди и милијарди“ во изградба на нуклеарен арсенал. „Ќе ја изгубите најважната гаранција за нашата слобода – американскиот нуклеарен чадор. Значи – успех“, додаде тој.
Поранешниот холандски премиер инсистираше дека посветеноста на САД кон Член 5 од Северноатлантскиот договор за колективна одбрана останува „целосна“, но истакна дека Вашингтон очекува европските сојузници да ги зголемат своите воени буџети. „На САД им е потребна безбедна евроатлантска област и стабилна Европа. Затоа нивниот интерес во НАТО е директен“, рече Руте.
Тој повторно го пофали Трамп за тоа што ги притиска европските сојузници да преземат поголем дел од трошоците за одбрана и ја отфрли идејата, изнесена од комесарот за одбрана на ЕУ, Андерс Кубилиус, за можна европска сила што ќе го замени американското присуство. „Тоа само ќе ги комплицира работите. Мислам дека Владимир Путин би бил среќен. Размислете повторно“, предупреди Руте.
На темата за Гренланд, генералниот секретар рече дека постигнал договор со Трамп НАТО да преземе поголема одговорност за одбраната на Арктикот, но нагласи дека прашањата за американското присуство на островот се одговорност на властите во Гренланд и Данска. „Немам мандат да преговарам во име на Данска и нема да го сторам тоа“, рече тој.
Руте, исто така, се потсети на жртвите на сојузниците во Авганистан откако Трамп предизвика бес со намалување на нивниот придонес. „На секои двајца американски војници кои платиле највисока цена, имало еден војник од сојузничка или партнерска нација кој не се вратил дома“, рече тој, додавајќи дека Соединетите Американски Држави „длабоко ги ценат сите овие напори“.