Skip to content
Кипар би поднел апликација за членство во НАТО „уште утре“, но тоа во овој момент е политички невозможно – порака што претседателот Никос Христодулидис ја испрати на 7 март 2026, во време кога островот повторно се најде на безбедносна мапа поради нападите и ескалацијата во поширокиот регион.
Оваа изјава звучи како дипломатски сигнал за подготвеност, но зад неа стои старо ограничување што Кипар не може да го „прескокне“: НАТО прима нови членки со консензус, а Турција – членка на Алијансата – со години е најголемата пречка за кипарска евроатлантска интеграција. Затоа Христодулидис отворено признава дека апликацијата не може да се активира додека не се сменат политичките услови.
Тезата дека Кипар е „подготвен, но блокиран“ доби нова тежина по нападот со дрон врз британската воздухопловна база Акротири – една од двете британски суверени бази на островот – што ја засили јавната вознемиреност и повторно го отвори прашањето колку Кипар може да остане по страна од регионална војна кога на неговата територија има клучна западна воена инфраструктура. Во таков амбиент, НАТО не е само „геополитичка амбиција“, туку и одбранбен чадор што би ја намалил неизвесноста околу тоа дали Кипар може да стане колатерална цел.
Но токму тука се судираат безбедноста и политиката. За да се приближи до НАТО, Кипар со години се обидува да ја отвори барем првата врата – „Партнерство за мир“ – како предуслов и рамка за приближување кон стандардите на Алијансата. И во таа точка повторно се појавува Турција, која во различни периоди ја оспорува кипарската интеграција во НАТО-структурите и со тоа ја држи земјата во статус „ЕУ членка надвор од НАТО“, со сите последици за безбедносната архитектура во источниот Медитеран.
Оттука и вистинската порака на Христодулидис: Кипар не зборува за НАТО затоа што одеднаш „се предомислил“, туку затоа што регионалната ескалација го намали просторот за традиционални позиции на дистанца. Кога дрон удира британска база, а јавноста протестира од страв дека островот се вовлекува во туѓ конфликт, „членство утре“ станува политички аргумент – и дома, и кон надвор – дека Кипар бара системска заштита, а не ад-хок уверувања.
Во исто време, реалноста во НАТО останува непроменета: без консензус нема членство. Затоа кипарската најава повеќе личи на притисок за промена на рамката – од односите со Турција, до управувањето со британските бази и регионалните безбедносни гаранции – отколку на брз рок за апликација. Додека Анкара има право на „да“ или „не“, кипарската реченица „уште утре“ останува условна – зависна од политика, не од готовност.