Филипче: Срамота е откупната цена на зимската зелка

Во валандовско Јосифово, производителите на зимска зелка ја отворија сезоната со револт, а не со пресметка за добивка. На терен се зборува за откуп од 6 до 8 денари за килограм, цена што земјоделците ја опишуваат како понижувачка бидејќи не ги покрива ниту основните производни трошоци. Во ваква математика, секој следен ден на нива значи уште поголема загуба, па дел од насадите веќе се ораат наместо да се берат.

Во разговорите со земјоделците, Венко Филипче оценува дека производството „мака мачи“ да се продаде, а разликата меѓу некогашните и денешните откупни цени ја претстави како доказ за пад на интересот и на државната реакција. Тој потсети дека во минатото килограм зелка се откупувал по 25 до 30 денари, додека денес производителите, како што вели, се турнати во ситуација да продаваат под реалната цена на производство.

Земјоделците, пак, ја сведуваат кризата на сурови бројки. Ако трошокот по килограм оди околу 9 денари, тогаш продажба со 6 или 7 денари е работа „во минус“ уште на нивата, без да се пресмета сопствениот труд. А кога бербата сама по себе чини, секое продолжување на процесот станува инвестирање во загуба. За илустрација, товар од 10 тони при цена од 7 денари носи 70.000 денари приход, што е неколкукратно помалку од сценарио со 25–30 денари по килограм. Во ваква разлика, семејните буџети се кршат на еден откупен вагон.

Валандовско традиционално го носи најголемиот дел од домашното производство на зелка и затоа ударот не е локален, туку системски: кога регионот што храни пазари, извоз и преработка почнува да ги уништува насадите, тоа е сигнал дека синџирот на пласманот е прекинат. Земјоделците бараат директен разговор со надлежните за да се пронајде излез, затоа што без организиран откуп, сигурен пласман и механизми за стабилизација, секоја следна сезона ќе завршува исто – со нераспродаден род и ниви што се ораат од очај.