Кој го води Иран? Атентатите ја потресоа командата и раководството

Прашањето кој го води Иран денес станува сѐ потешко за јасен одговор откако Али Лариџани, секретар на Врховниот совет за национална безбедност, беше убиен во новиот бран атентати врз иранскиот врв, по што во Техеран повторно се отвори дилемата кој ја држи политичката и воената команда во државата. Ал Џезира оценува дека неизвесноста дополнително се продлабочува затоа што Мојтаба Хамнеи е прогласен за наследник на врховната функција, но аналитичари предупредуваат дека досега немал извршна улога со тежината што ја бара сегашната криза.

Според анализата на Ал Џезира, и покрај ударот врз врвот на системот, Иран не останува без механизми за управување. Врховниот совет за национална безбедност и натаму функционира, а уставниот и безбедносниот апарат имаат вградени процедури за одржување на континуитетот. Но токму серијата ликвидации, според соговорниците на медиумот, може да доведе до помала транспарентност, до поставување помалку познати фигури на клучни позиции и до уште посилен подем на безбедносните структури во однос на дипломатите и цивилните политичари.

Ројтерс во меѓувреме посочува дека сѐ повлијателна фигура станува претседателот на парламентот Мохамад Багер Калибаф, поранешен командант на Револуционерната гарда, кој сега сѐ поотворено се наметнува како јазол меѓу политичкиот, воениот и верскиот врв. Тоа сугерира дека тежиштето во Техеран се поместува кон луѓе со безбедносно и гардиско потекло, а не кон фигури што би можеле да понудат деескалација. Ал Џезира дополнително предупредува дека со убиството на Лариџани се губат и можни канали за смирување, бидејќи токму тој бил меѓу ретките луѓе со авторитет и искуство во преговори со Западот.

Тоа е и најважната поента на оваа нова фаза од кризата: атентатите можеби ја разнишуваат командата, но засега не укажуваат на брз распад на режимот. АП потсетува дека иранскиот систем, како и други силно идеологизирани структури на Блискиот Исток, покажувал способност да ги преживее загубите на врвни луѓе преку мрежа од преклопени институции и командни линии. Но цената на таквото преживување, според сè што се гледа денес, би можела да биде уште потврд, понезатворен и побезбедносен Иран.