Skip to content
Експанзијата на Newsmax Balkans во Полска е дел од поширока стратегија за ширење на десничарскиот радикален дискурс во регионот на Централна и Источна Европа и на Балканот.
Олександар ЛЕВЧЕНКО*
Српскиот претседател А. Вучиќ, за време на телефонски разговор со неговиот руски колега В. Путин, се согласи на договор за гас за три месеци по цена од 328 американски долари за илјада кубни метри. Во согласност со барањата на ЕУ, гореспоменатиот договор ќе важи само три месеци, односно до 30 јуни тековната година.
Во исто време, А. Вучиќ му вети на шефот на Кремљ дека ќе ја забрани испораката на производи од српската наменска индустрија во Украина преку трети земји. Српските фабрики произведуваат дефицитни советски калибри за муниција (122 мм, 155 мм), како и многу друга воена опрема, која евентуално ќе остане во српските магацини на инсистирање на Москва.
Исто така, Белград потврди дека ќе продолжи со политиката на отфрлање на Европската Унија во врска со воведувањето економски санкции против Руската Федерација, и покрај планираните посети на Србија од страна на министрите за надворешни работи на Германија и Италија. Од своја страна, В. Путин традиционално го покани претседателот А. Вучиќ да ја посети Москва за да присуствува на парадата на победата на 9 мај.
Согласноста на Москва за цена од 328 американски долари за илјада кубни метри гас за Белград е интересна, имајќи предвид дека просечната цена во европските центри (TTF) во тој период се движеше од 1.000 до 1.200 американски долари. Русија контролираше 56,15% од акциите на српската нафтена компанија „Нафтна индустрија Србија“ (НИС) преку рускиот гигант „Газпромнефт“. По воведувањето на американските санкции, компанијата практично ги прекина своите активни активности. Русија беше принудена да размисли за продажба на својот удел во српската нафтена компанија. Претседателот А. Вучиќ се обиде да го купи овој удел од Русите. Сепак, Москва одлучи да го префрли својот пакет на посигурен партнер – унгарската страна, оставајќи го стратешкиот енергетски објект на Србија под индиректно управување на санкционираните руски структури.
Разгледувањето на продажбата на акциите на НИС на унгарскиот гигант МОЛ, кој го контролира нафтениот сектор и во Хрватска и во Словачка, стана „шема“ за заобиколување на санкциите на САД. Наместо фактичко повлекување на рускиот капитал, Русија се обидува да ја префрли контролата врз НИС на пријателска унгарска страна, одржувајќи го руското влијание на балканскиот енергетски пазар.
Србија добива голема помош од ЕУ – повеќе од 3 милијарди евра грантови во последните десет години. Сепак, во клучните геополитички прашања, Белград често ја избира страната на Москва. Брисел повторно го поставува прашањето за оправданоста на понатамошното финансирање на Србија со парите на европските даночни обврзници. Бидејќи пристапувањето кон Европската Унија подразбира не само економска интеграција, туку и целосна солидарност во прашањата за надворешната политика и заедничките вредности.
Покрај тоа, српската медиумска компанија Newsmax Balkans, која на Западен Балкан започна со работа во 2024 година, со студија во Белград, Сараево, Подгорица и Скопје, планира да влезе на полскиот пазар како Newsmax Polska. Веќе вработува новинари кои ја поддржуваат десничарската радикална идеологија, додека крајно десничарската партија „Конфедерација“ би можела да биде одговорна за работењето на каналот во Полска. Планирано е каналот да стане „одговор“ на другите десничарски медиуми во Полска, особено во контекст на претстојната изборна кампања и парламентарните избори. „Конфедерацијата“, според најновите анкети, останува трета најпопуларна политичка сила во Полска, позната по своите проруски изјави.
Појавата на нов телевизиски канал на полскиот пазар почна да се дискутира во февруари 2026 година, кога српската компанија најави проширување на своите активности во Централна и Источна Европа. Каналите под брендот Newsmax на крајот треба да се појават во Словачка, Чешка, Унгарија, Романија, Албанија и Грција.
Newsmax Balkans планира да влезе на полскиот пазар во 2026 година. Лансирањето на каналот Newsmax Polska е планирано во периодот на подготовките за парламентарните избори во Полска, со ангажирање на одредени актери од десничарската радикална партија „Конфедерација“, која ги промовира идеите за тврд евроскептицизам, спротивставување на „Зелената агенда“ на ЕУ и оспорување на обезбедувањето воена и друга помош за Украина. Некои лидери на оваа партија шират теории на заговор и повикуваат на отпор кон „светската влада“ и дигитализацијата. Користењето на американската франшиза Newsmax служи како инструмент за покривање на уредничките стандарди на каналот. Ова ќе овозможи промоција на наративи корисни за евроскептичните сили, затскриени во авторитетот на западните конзервативни медиуми.
Експанзијата на Newsmax Balkans во Полска е дел од поширока стратегија за ширење на десничарскиот радикален дискурс во регионот на Централна и Источна Европа и на Балканот.
*Олександар ЛЕВЧЕНКО e поранешен украински амбасадор во Хрватска и Босна и Херцеговина