Skip to content
Замислете место каде што можете да одите на плажа во три часот наутро, да рибарите на полноќ и да шетате под сонце додека остатокот од светот спие. На малиот норвешки остров Сомареј, над Арктичкиот круг, ваквото секојдневие е реалност во текот на летото. Но, островот стана светски познат по уште понеобична приказна – неговите жители наводно сакале целосно да го укинат времето.
Во 2019 година, Сомареј се најде на насловните страници на светските медиуми со иницијатива да стане првата „зона без време“ во светот. На мостот што води кон островот беа закачени часовници, а петиција со потписи беше претставена пред норвешки парламентарец.
Седум години подоцна, посетителите и понатаму доаѓаат привлечени од приказната за местото каде што часовникот наводно нема никакво значење.
Но, зад приказната се крие и една интересна вистина.
Сонце што не заоѓа речиси два и пол месеци
Сомареј се наоѓа околу 56 километри западно од Тромсе, во северниот дел на Норвешка, и има приближно 300 жители.
Од 18 мај до 26 јули, сонцето не се спушта под хоризонтот. Тоа значи дека 69 дена практично нема ноќ во вообичаената смисла на зборот.
Во летните месеци жителите можат да ловат риба, да ги средуваат дворовите, да се капат или да се дружат на отворено во часови кога во повеќето делови од светот владее темнина.
Посетителите често се изненадуваат кога во три или четири часот наутро ќе погледнат низ прозорецот и ќе видат светлина како среде ден.
Зимата ја носи спротивната крајност. Во периодот на поларната ноќ сонцето не се појавува над хоризонтот, а животот се одвива во долготрајна темнина.
Токму овој контраст го прави островот необична туристичка дестинација.
Приказната за укинување на времето била маркетиншки трик
Кога во 2019 година светските медиуми објавија дека жителите сакаат да живеат без часовници, приказната предизвика огромно внимание.
Но, набрзо се откри дека иницијативата не била спонтана одлука на целата локална заедница.
Во нејзиното создавање и промовирање учествувала државната организација „Иновација Норвешка“, задолжена за промоција на земјата како туристичка дестинација.
Целта била да се привлече внимание кон северна Норвешка преку необична приказна за живот без строги временски ограничувања.
Некои жители навистина учествувале во кампањата, но други воопшто не знаеле дека нивниот остров наводно сака да го укине времето.
По откривањето на маркетиншката позадина, организацијата јавно се извини што не ја објаснила јасно својата улога.
Сомареј никогаш официјално не го укина времето и продолжи да ја користи истата временска зона како остатокот од Норвешка.
Што навистина се случува на островот?
Иако приказната за живот без часовници се покажа како маркетиншка кампања, природниот феномен е сосема реален.
За време на летото, кога сонцето не заоѓа, дневниот ритам може да стане пофлексибилен.
Рибарите можат да излезат на море во различни часови, туристите да прошетаат по белите песочни плажи доцна навечер, а децата понекогаш да останат будни подолго за време на распустот.
Но, тоа не значи дека на островот не постојат работно време, школски распоред или други секојдневни обврски.
Продавниците и рестораните се отвораат и затвораат според определен распоред, а хотелите и понатаму имаат термини за пријавување и одјавување.
Разликата е во чувството што го создава природната светлина.
Кога сонцето сјае и по полноќ, границата меѓу денот и ноќта станува многу понејасна.
Остров што привлекува туристи со својата тишина
Сомареј е познат по белите песочни плажи, тиркизното море, малите рибарски пристаништа, шарените дрвени куќи и планините што се издигнуваат над крајбрежјето.
До него се стигнува со автомобил или автобус од Тромсе, по живописни патишта што минуваат покрај фјордови и преку мостови.
Иако морето останува студено дури и во лето, дел од туристите се одлучуваат за капење под полноќното сонце.
Други доаѓаат за фотографирање, риболов, пешачење или едноставно за престој далеку од градскиот метеж.
Интересно е што некои посетители велат дека престојот им помага помалку да размислуваат за обврските и постојаното следење на часовникот.
На островот можеби не е укинато времето, но чувството за неговото минување може да биде сосема поинакво.
Местото каде што природата го диктира ритамот
Приказната за Сомареј покажува колку лесно една необична идеја може да го обиколи светот, особено кога зад неа стои спектакуларен природен феномен.
Иако иницијативата за „зона без време“ не стана реалност, таа му донесе меѓународна препознатливост на островот.
Денес вистинската привлечност на Сомареј не е во отсуството на часовници, туку во можноста да се доживее свет во кој сонцето со недели не заоѓа, а во зима со недели не изгрева.
За посетителите навикнати на постојани обврски, распореди и брзање, можеби токму тоа е најголемиот луксуз – барем накратко да заборават колку е часот.
