Еден бодигард на Мицкоски во притвор, друг на повторно судење, премиерот вели – системот функционира

Еден обезбедувач на Мицкоски заврши во осумдневен притвор по пријава за семејно насилство, друг се враќа на повторно судење за одавање службена тајна, а премиерот Христијан Мицкоски денес порача дека токму овие случаи покажуваат дека „системот функционира“ и дека законот важи за сите.

Најновиот случај се однесува на Раде Р, дел од поширокото обезбедување на премиерот, односно од таканаречената претходница, кој добил осум дена притвор по пријава за семејно насилство. Според објавените информации, сопругата го пријавила дека била физички нападната во семејниот дом, а информацијата за притворот ја потврдиле извори од Кривичниот суд, Обвинителството и МВР.

Мицкоски, одговарајќи на новинарско прашање, рече дека ова е уште еден доказ дека законот важи подеднакво за сите. Тој случајот го поврза и со втор предмет во кој е вклучен член од неговото обезбедување, нагласувајќи дека, за разлика од минатото, сега и за „мал престап“ системот реагира.

Токму таа формулација отвора политичка и институционална дилема. Кога случај поврзан со семејно насилство се сведува на пример за „мал престап“, пораката може да звучи спротивно од она што институциите треба да го испратат кон жртвите: дека насилството во домот не е дисциплинска слабост, туку сериозен општествен и кривичноправен проблем.

Вториот случај е поврзан со Ангел Самараков, поранешен телохранител на премиерот и полициски службеник од Шестата управа на МВР. Апелациониот суд Скопје ја укина првостепената пресуда со која тој беше осуден на една година и шест месеци затвор за одавање службена тајна и предметот го врати на повторно судење.

Укинувањето на пресудата не значи ослободување од обвинението, туку ново разгледување на доказите, сведочењата и аргументите на обвинителството и одбраната. Самараков е обвинет дека, како службено лице во МВР, му направил достапни службени полициски документи на сведокот Благоја Коруновски, за тие да бидат објавени на социјалните мрежи, а обвинителството тврдеше дека мотивот бил користољубие и дека за тоа требало да биде прибавен износ од 50.000 евра.

Двата предмети имаат различна правна природа, но заедничка политичка тежина: во двата случаи станува збор за лица поврзани со безбедносниот круг околу премиерот. Затоа јавниот интерес не завршува со тоа дали постапката е отворена, туку дали системот навистина има капацитет да ги контролира луѓето со пристап до премиерот, службени информации и институционална моќ.

Премиерот тврди дека недисциплина не толерира и дека постапувањето покажува еднаквост пред законот. Но, прашањето за одговорноста оди чекор подалеку од индивидуалните случаи: кој ги проверува луѓето во обезбедувањето, како се следи нивното однесување, какви безбедносни проценки се прават и дали институциите реагираат навреме или дури откако случаите ќе станат јавни.

Ако системот навистина функционира, тогаш овие два предмети не треба да останат само доказ дека има притвор и повторно судење. Тие треба да покажат дека постои јасна институционална контрола, дека насилството не се релативизира, дека службените тајни не се третираат како партиска или лична алатка и дека близината до политичка моќ не носи посебна заштита.