Германија штеди струја и гориво!

Германија штеди струја, гориво и греење откако војната со Иран повторно ги крена енергетските стравови во најголемата европска економија: две третини од граѓаните, според анкета на Verivox објавена во германските медиуми, велат дека ја намалиле потрошувачката на енергија, додека речиси половина возат помалку поради поскапувањето на горивата.

Анкетата покажува дека 67 проценти од Германците активно штедат енергија како реакција на растечките трошоци поврзани со војната со Иран и повисоките цени на нафтата. Тоа значи дека кризата веќе не е само тема за берзи, владини прогнози и индустриски здруженија, туку влегла во секојдневието: во термостатите, автомобилите, сметките и навиките на домаќинствата.

Сликата е уште појасна кога се гледа однесувањето на граѓаните. Дел од Германците го намалуваат греењето, други ја ограничуваат употребата на електрични уреди, а значаен дел поретко седнуваат во автомобил. Според истата анкета, речиси половина од испитаниците возат помалку поради скокот на цените на горивата, што покажува дека енергетската криза директно го менува движењето, купувањето и планирањето на трошоците.

Стравот не е изолиран. E.ON претходно објави дека девет од десет Германци се загрижени поради растот на цените на енергијата како последица на војната со Иран. Тоа е огромен психолошки товар за земја која веќе помина низ енергетски шок по прекинот на евтиниот руски гас и која сè уште се обидува да го балансира преминот кон обновливи извори, индустриската конкурентност и социјалната цена на високите сметки.

Кризата веќе се гледа и во економските показатели. Ројтерс објави дека растечките цени на енергијата го турнале германското потрошувачко расположение на најниско ниво во последните три години, според истражување спроведено во првата половина на април. Кога граѓаните очекуваат повисоки сметки, тие природно трошат помалку, одложуваат купувања и стануваат повнимателни со парите.

За Германија, ова е особено опасно затоа што нејзината економија се потпира на индустрија што троши многу енергија: автомобилски сектор, хемиска индустрија, машинство, металургија и извозно производство. Ако енергијата остане скапа, ударот не го чувствуваат само домаќинствата, туку и фабриките, работните места и европските синџири на снабдување.

Германската влада веќе ја намали прогнозата за економски раст, а дел од економските анализи предупредуваат дека војната со Иран го задушува и онака кревкото закрепнување по години стагнација. Институтот за германска економија ја спушти прогнозата за раст на 0,4 проценти, додека германската индустрија предупредува дека високите трошоци за енергија можат повторно да ја закочат економијата.

Но најважната порака од оваа анкета е дека Германците не чекаат само државна интервенција. Тие веќе ја менуваат сопствената потрошувачка, и тоа во земја каде животниот стандард долго се сметаше за еден од најстабилните во Европа. Ако домаќинствата во Германија почнуваат масовно да штедат струја, гориво и греење, тоа е сигнал дека новиот енергетски шок може да биде подлабок од обична пазарна флуктуација.

За остатокот од Европа, германскиот пример е предупредување. Кога најголемата европска економија почнува да штеди во домовите, кога потрошувачите стануваат претпазливи, а индустријата стравува од повисоки трошоци, кризата ретко останува само германска. Таа се прелева во цените, производството, транспортот и политичките одлуки низ целата Унија.