ЕУ ги менува правилата за возачите, ова ќе мора да го знаат сите

ЕУ ги менува правилата за возачите со нов пакет мерки што ќе донесе дигитална возачка дозвола, построг пробен период за новите возачи, посилен систем за казнување на тешки прекршоци и можност една забрана за управување да важи низ целата Европска Унија.

Една од највидливите промени е дигиталната возачка дозвола. Таа постепено треба да стане главен формат во земјите членки и ќе биде достапна преку мобилен телефон или друг дигитален уред. Возачите сепак ќе можат да побараат и физичка дозвола, што значи дека пластичниот документ нема веднаш да исчезне, но правецот е јасен: дозволата се сели во дигитален формат.

Новите правила воведуваат и пробен период од најмалку две години за сите нови возачи. Во тој период ќе важат построги правила за управување под дејство на алкохол, опасно возење и други прекршоци што можат да ја загрозат безбедноста. Целта е младите и неискусни возачи да влезат во сообраќај со повеќе контрола и одговорност.

ЕУ ќе овозможи и возење со придружба за 17-годишници. Тоа значи дека младите возачи ќе можат порано да стекнуваат искуство, но под надзор на поискусно лице. Оваа мерка треба да го намали ризикот во првите години од возењето, кога статистички најчесто се случуваат несреќи кај новите возачи.

Се менува и важноста на дозволите. За автомобили и мотоцикли, возачките дозволи ќе важат 15 години, додека за камиони и автобуси рокот ќе биде пет години. Земјите членки ќе можат да воведат пократка важност за постари возачи, особено за лица над 65 години, ако проценат дека тоа е потребно за поголема безбедност на патиштата.

Најстрогата промена се однесува на тешките прекршоци. Ако возач добие забрана за управување во една земја членка поради сериозен прекршок, како возење под дејство на алкохол или дрога, екстремно брзо возење или предизвикување тешка несреќа, таа забрана треба да важи и во другите земји на ЕУ. Со тоа се затвора простор некој да биде казнет во една држава, а потоа без проблем да вози во друга.

Пред полагање возачки испит ќе се проверува и физичката и менталната способност за возење. Земјите членки ќе можат тоа да го уредат преку лекарски преглед или формулар за самооценување, но во фокус ќе бидат видот, здравствената состојба и ризиците што можат да влијаат врз безбедното управување.

За Македонија, правилата не важат директно како за членка на ЕУ, но ќе имаат практично значење за сите што патуваат, работат или живеат во Унијата. Дополнително, европските стандарди често влијаат и врз домашните прописи, особено кога станува збор за дигитализација, безбедност и прекугранично признавање на документи и санкции.

Новите правила не се воведуваат преку ноќ, но возачите треба да знаат дека европскиот систем се движи кон повеќе дигитална контрола, поголема одговорност и помалку простор за избегнување казни. Возачката дозвола станува дигитална, младите возачи добиваат построг старт, а опасните прекршоци повеќе нема да остануваат затворени во границите на една држава.