Skip to content
Европската Унија подготвува нов пакет трговски мерки со кои треба да го ограничи притисокот од евтиниот кинески увоз, во услови на зголемена загриженост дека европската индустрија губи дел од конкурентноста пред производите и компонентите што доаѓаат од Кина.
Во Брисел се разгледуваат неколку можни чекори: нови царини за одредени стратешки сектори, антидампинг и антисубвенциски постапки, како и правила со кои европските компании би се поттикнале да ја намалат зависноста од еден доминантен добавувач. Прашањето треба да биде разгледано на расправа во Европската комисија на 29 мај, во период кога односите меѓу ЕУ и Кина повторно влегуваат во поостра трговска фаза.
Главната причина за новиот притисок е растечкиот трговски јаз. Според податоците на Евростат, дефицитот на Европската Унија во трговијата со стоки со Кина во 2025 година достигнал 360 милијарди евра. Увозот од Кина пораснал на 559 милијарди евра, додека европскиот извоз кон кинескиот пазар не го следел истиот ритам.
Дополнителен проблем за европските институции е експанзијата на евтините пратки преку платформите за онлајн трговија. ЕУ веќе договори укинување на царинското ослободување за пратки под 150 евра од земји надвор од Унијата, мерка што треба да почне да се применува во 2026 година. Целта е да се намали разликата меѓу директниот увоз преку е-трговија и класичната малопродажба, која веќе работи под построги царински и даночни правила.
Логистичките компании DHL, FedEx и UPS предупредија дека новите правила за пратки со ниска вредност треба да се воведуваат постепено, бидејќи во спротивно може да предизвикаат застој на европските граници, доцнење на испораките и дополнителен притисок врз синџирите на снабдување. Според Ројтерс, компаниите не се против паушалната давачка од 3 евра од 1 јули, но бараат посложените делови од регулативата да се одложат додека не станат оперативно изводливи.
Во позадина на овие мерки е стравот од нов „кинески шок“ – сценарио во кое евтиниот увоз и кинеските индустриски субвенции би го притиснале европското производство, особено во секторите што се чувствителни на ценовна конкуренција. Во фокусот се хемиската индустрија, машините, електричната опрема, компонентите и делови од зелената технологија.
Кина, пак, предупредува дека може да одговори со контрамерки доколку ЕУ ги ограничи кинеските компании на европскиот пазар. Тоа ја става Европската комисија пред сложена одлука: како да ја заштити домашната индустрија без да отвори поширока трговска војна со еден од најголемите економски партнери на Унијата.
За европските потрошувачи, мерките може да значат поскапи евтини пратки од азиските платформи. За индустријата, тие се обид да се спречи подлабока зависност од увозни компоненти и евтино производство надвор од Европа. За регионот, вклучително и Македонија, ефектите најверојатно ќе се почувствуваат индиректно, преку цените, логистиката и европските трговски правила што често се прелеваат и надвор од границите на Унијата.
