Зошто Индија дојде во Скопје? Македонија не е мала за големата стратегија на Њу Делхи

На прв поглед, историската посета на индиската претседателка Друпади Мурму на Северна Македонија изгледа како уште еден дипломатски настан. Но, зад државничките почести и свечените средби се крие многу поголема приказна.

Иако функцијата претседател на Индија е претежно церемонијална, Мурму во Скопје не допатува сама. Со неа пристигна делегација составена од високи владини претставници, стопански комори и компании од фармацевтската индустрија, информатичките технологии, инфраструктурата, енергетиката, земјоделството и прехранбената индустрија. Тоа е јасен сигнал дека посетата има силна економска агенда, а не само дипломатски карактер.

Македонија не е целта – таа е почетната точка

Прашањето што природно се наметнува е: зошто Индија би вложувала толкав дипломатски и економски капитал во земја со пазар од помалку од два милиони жители?

Одговорот најверојатно не лежи во големината на Македонија, туку во нејзината позиција.

За Њу Делхи, Северна Македонија не е изолиран пазар. Таа е дел од Западен Балкан, регион што постепено економски се интегрира со Европската Унија преку Берлинскиот процес и Заедничкиот регионален пазар. За индиските компании е многу поважно дали од Скопје можат да стигнат до поширокиот регион и европските синџири на снабдување, отколку колку жители има самата држава.

Индија одамна престана да гледа само кон Азија

Во последната деценија Индија ја менува својата надворешна економска политика.

Наместо да биде само огромен извозник на услуги и евтина работна сила, таа настојува да стане една од клучните производствени, технолошки и геополитички сили во светот. Тоа значи отворање нови пазари, диверзификација на синџирите на снабдување и приближување на индиските компании до европските потрошувачи.

Затоа не е случајно што посетата на претседателката Мурму е дел од поширока дипломатска турнеја низ Источна Европа, која, според индиското Министерство за надворешни работи, има цел да ги издигне односите со овие земји на „пошироко стратешко партнерство“.

Бизнис-делегацијата открива што навистина ја интересира Индија

Најдобриот показател за вистинските намери не се дипломатските говори, туку списокот на луѓето што патуваат со претседателката.

Фармацевтската индустрија не е случајно присутна. Индија е еден од најголемите светски производители на генерички лекови и бара нови партнерства во Европа.

Присуството на ИТ-компании е уште поочигледно. Индија е глобален лидер во развојот на софтвер и дигитални услуги, а токму на бизнис-форумот во Скопје беше испратена порака дека Македонија треба да стане дел од „следното поглавје на дигиталната револуција“.

Интересот за земјоделството и преработката на храна покажува дека Индија не бара само пазари за извоз, туку и можности за заеднички инвестиции и производство.

Инфраструктурата и енергетиката, пак, се сектори во кои индиските компании последните години агресивно настапуваат и надвор од Азија.

ЕУ е важен мотив, но не и единствениот

Факт е дека Индија и Европската Унија интензивно ги продлабочуваат економските односи и работат на проширување на трговската и инвестициската соработка. Тоа дополнително ја зголемува привлечноста на земјите од регионот кои се интегрираат во европскиот економски простор.

Но, ако единствената цел беше пристап до европскиот пазар, Индија ќе се концентрираше исклучиво на големите членки на Унијата.

Посетата на Скопје покажува дека Њу Делхи размислува пошироко – да создаде мрежа на партнери во целиот регион уште пред неговото целосно интегрирање во ЕУ.

Македонија има адути што често ги потценува

Иако е мала економија, Северна Македонија има неколку предности што се важни за странските инвеститори.

Членството во НАТО, кандидатскиот статус за ЕУ, слободните економски зони, конкурентните трошоци за производство и географската близина до пристаништето во Солун и европските транспортни коридори ја прават привлечна како логистичка и производствена локација.

Во свет во кој компаниите бараат пократки и побезбедни синџири на снабдување, токму овие фактори можат да бидат поважни од големината на домашниот пазар.

Повеќе од економија

Посетата има и политичка димензија.

Индија денес настапува како глобална сила што сака поширока дипломатска мрежа, поголемо влијание во меѓународните организации и нови партнери во Европа.

Во таа стратегија, Северна Македонија можеби не е голема држава, но е држава што може да биде доверлив партнер во регион што станува сè поважен за европската економија и безбедност.

Индија сака да биде присутна таму каде што се создаваат идните економски и технолошки врски меѓу Европа и Азија – а Северна Македонија може да биде дел од таа приказна.