Skip to content
До 40 отсто од денешните работни места би можеле да бидат заштитени од целосна автоматизација и резервирани исклучиво за луѓе, предлага Бил Гејтс. Коосновачот на „Мајкрософт“ предупредува дека вештачката интелигенција може трајно да укине голем број професии, а новите работни места нема да бидат достапни за сите што ќе останат без работа.
Гејтс идејата ја нарекува „Human Reserved“, по аналогија со природните резервати. Општеството технички би можело да им препушти сè на машините, но свесно би зачувало одредени професии во кои човечката емпатија, одговорност и контактот не можат да се сведат на алгоритам.
Како пример ја посочува грижата што неговиот татко ја добивал додека боледувал од Алцхајмерова болест. Според Гејтс, робот можеби ќе може точно да соопшти тешка дијагноза, но тоа не значи дека треба да го направи.
Меѓу најверојатните кандидати за „човечка заштита“ би биле лекарите и негувателите, наставниците, психолозите, судиите и јавните службеници што одлучуваат за правата на граѓаните. AI би можела да анализира снимки, документи или судска практика, но последната одлука и одговорноста би останале кај човек.
Правно, државите можат да пропишат дека одредени одлуки мора да ги носи човек. Многу потешко би било да се воведе општа квота од 40 отсто, бидејќи ќе треба да се утврди што точно се заштитува, цело работно место или само одредени задачи во него – и кој ќе контролира дали компаниите навистина замениле работник со алгоритам.
Гејтс предлага и оданочување на приходите на компаниите што користат AI за да го заменат човечкиот труд. Парите би се користеле за социјална заштита, преквалификација и помош за луѓето што останале без работа. Но, не објаснува како ќе се мери замената, дали данокот ќе се пресметува според бројот на AI-операции, намалувањето на вработените или дополнителната добивка од автоматизацијата.
Тој бара и ново меѓународно тело што ќе ги контролира најопасните способности на AI, по примерот на инспекциите за нуклеарна технологија. Особено го загрижува можноста системите да создаваат опасни молекули, да помагаат во биолошки напади или самостојно да изведуваат сложени хакерски операции. Гејтс сака за ова да разговара и со кинескиот претседател Си Џинпинг.
Европскиот Акт за вештачка интелигенција делумно се движи во оваа насока. Системите што се користат во образованието, вработувањето, правосудството и јавните услуги ги третира како високоризични и бара човечки надзор. Но, европските правила не резервираат професии само за луѓе и не воведуваат посебен данок за компаниите што автоматизираат работни места.
Предлогот на Гејтс засега е политичка идеја, а не разработен законски модел. Најтешкото прашање допрва се отвора: кој ќе решава која работа мора да остане човечка, дури и кога машината ќе може да ја извршува побрзо и поевтино?
