Skip to content
Нафтата над 100 долари повторно стана реалност на светските берзи во средата, 9 септември, откако новиот бран напади врз танкери и енергетски објекти на Блискиот Исток го зголеми стравот од подолготрајно нарушување на снабдувањето. Скокот отвора ризик од ново поскапување на горивата и раст на инфлацијата, вклучително и во увозно зависни земји како Македонија.
Цената на брент нафтата се зголеми за повеќе од три проценти и во еден момент достигна 100,95 долари за барел, првпат по 24 јули. Американската референтна нафта се движеше околу 96 долари за барел.
Пазарите реагираа откако Иран соопшти дека нападнал десет бродови во близина на Ормутскиот Теснец, како одговор на американските напади врз ирански танкери. Дополнителен притисок создадоа и нападите на Хутите врз саудиски градови и енергетски објекти.
Ормутскиот Теснец е една од најважните точки за светската трговија со нафта. Секое ограничување на пловидбата низ овој тесен морски премин веднаш го зголемува ризикот за испораките, транспортните трошоци и осигурувањето на танкерите.
Сегашните 100 долари не се највисоката цена забележана годинава. По почетокот на војната меѓу САД и Иран, брент нафтата накратко се приближи до 126 долари за барел, но потоа се повлече. Новата ескалација покажува дека пазарот и понатаму реагира на секоја закана врз производството и поморските маршрути.
Во Македонија, последната одлука на Регулаторната комисија за енергетика ја утврди цената на бензинот Еуросупер БС 95 на 97 денари за литар, Еуросупер БС 98 на 99 денари, а дизелот на 101 денар. Берзанскиот скок не значи автоматско и моментално поскапување на домашните бензински станици, бидејќи РКЕ ги пресметува цените според движењата на меѓународните пазари во определен временски период.
Доколку нафтата подолго остане над границата од 100 долари, притисокот може да се пренесе врз транспортот, производството и цените на храната. Повисоките енергетски трошоци веќе ги зголемија стравувањата од нов инфлациски бран и подолго задржување на високите каматни стапки.
Следната пресметка на РКЕ треба да покаже колкав дел од берзанскиот скок ќе се пренесе врз домашните цени, а клучно ќе биде дали нападите ќе продолжат и дали испораките низ Ормутскиот Теснец дополнително ќе се намалат.
