Обвинение за оштетувањето на спомен-куќата на Владо Малески во Струга

Основното јавно обвинителство во Струга поднесе обвинение за оштетувањето на спомен-куќата на Владо Малески, авторот на текстот на македонската химна, која е заштитена како значајно културно наследство.

Случајот се однесува на градежните работи од 15 октомври 2025 година во старото градско јадро на Струга. Според претходно утврденото од полицијата, при уривање стара куќа и ископ на соседната парцела биле поткопани темелите на јужниот ѕид на куќата-музеј, по што дошло до значително оштетување на ѕидот и дел од кровната конструкција.

Спомен-куќата на Малески е под заштита од 2017 година, а се наоѓа и во зона со посебен режим на заштита во рамките на Охридскиот Регион. По инцидентот, Министерството за култура соопшти дека стручните служби констатирале значителни оштетувања на објектот.

Првично, полицијата поднесе кривична пријава против инвеститорот Н.К. од Велешта за сомнение за кривично дело „оштетување или уништување на добра под привремена заштита или културно наследство или природни реткости“. Со пријавата беа опфатени и архитект-конзерватор, поранешниот градоначалник на Струга Рамиз Мерко и двајца општински службеници, за други дела поврзани со постапката за издавање на одобрението за градба.

Според полициската пријава, инвеститорот работел спротивно на издадените заштитно-конзерваторски услови. Полицијата тврдеше дека со градежната механизација ја урнал соседната стара куќа, а при ископот ги поткопал темелите на заштитениот објект.

Во однос на одобрението за градба, полицијата претходно наведе дека тогашниот градоначалник Мерко го потпишал и покрај актите на Заводот и музеј – Охрид и Управата за заштита на културното наследство. Во пријавата беа опфатени и службени лица од секторот за урбанизам на Општина Струга. Тоа беа наводи од кривичната пријава и за нивната евентуална кривична одговорност одлучуваат обвинителството и судот.

По оштетувањето, струшкото обвинителство отвори предмет, беше извршен увид со вешто лице од градежната струка и беше наредено вештачење за да се утврдат причините и размерот на штетата.

Спомен-куќата има посебно културно и историско значење за Струга и Македонија. Владо Малески е писател, учесник во Народноослободителната борба и автор на текстот на „Денес над Македонија“, кој подоцна стана државна химна.

Обвинението значи дека предметот за оштетувањето сега преминува од обвинителска во судска фаза. Вината и евентуалната казна ќе ги утврдува надлежниот суд во постапката што следува.