Албанија е меѓу земјите што остваруваат најголем напредок кон членство во ЕУ, изјави претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, на заедничката прес-конференција со премиерот Еди Рама во Тирана. Таа го истакна отворањето на последните преговарачки групи и затворањето на првите три поглавја во јули, како и целосното усогласување на надворешната политика на Албанија со онаа на ЕУ.
„Големо ми е задоволство да бидам во Тирана. Моето искуство покажува дека Албанците ја носат Европа во своите срца. Вие работевте напорно за да го остварите европскиот сон на Албанија, па затоа мојата прва порака е едноставна: целта е видлива на хоризонтот. Албанија е меѓу водечките земји во процесот на пристапување.
Можам да ја дадам оваа проценка бидејќи доаѓам секоја година да го следам напредокот. Од минатата година, Албанија повторно постигна извонредни резултати. Ги отворивте последните преговарачки групи, а во јули ги затворивте првите три поглавја. Ова е многу важен напредок бидејќи покажува дека Албанија целосно ги усогласила своите позиции со нашата заедничка надворешна и безбедносна политика. Ние го гледаме светот на ист начин“, рече фон дер Лајен.
Рама објави дека разговарал со претседателот на ЕК, Џаред Кушнер, за инвестицискиот проект во јужна Албанија. Тој најави дека во наредните денови, преку иницијативата „Огледало на транспарентност“, сите документи и информации за напредокот на проектот ќе бидат јавно достапни.
„Ја информирав претседателката на Комисијата за напредокот на големиот инвестициски проект, кој, благо речено, предизвика толку голем интерес. Сега сме во фаза каде што очекуваме длабинската студија за животната средина наскоро да биде завршена. Ја информирав и за чекорите што ги презедовме за значително зголемување на транспарентноста кон албанската јавност и за да ѝ овозможиме на владата да комуницира со граѓаните преку технологијата.
Утре или задутре ќе го лансираме „Огледалото на транспарентност“, кое ќе обезбеди целосна видливост на сите документи и целиот процес на овој многу дискутиран проект, на сè што е напишано црно на бело.
Разговаравме и за резултатите од огромните напори што ги вложува Албанија во борбата против организираниот криминал и корупцијата. Тоа е постојан приоритет на нашата агенда и на агендата на ЕУ, особено за земјите кандидати. Со задоволство забележавме дека ако корупцијата беше самиот систем до вчера, денес системот се бори против корупцијата“, рече Рама.
Премиерот, исто така, рече дека владата е решена да продолжи со работата за затворање на поглавјата од преговорите со ЕУ.
„Ја потврдувам нашата железна волја да ја завршиме целата работа на процесот, кој веќе влезе во фаза на затворање на поглавјата, да се подготвиме за почетокот на ова затворање, а следната година интензивно да продолжиме со значаен дел од поглавјата што веќе се отворени.
Многу ми е драго што успеавме да постигнеме и неколку исклучително амбициозни цели во рамките на специјалната програма, Планот за раст. Како што реков, претседателката сигурно ќе зборува за Планот за раст, кој е една од иновациите на нејзиниот втор мандат. Тој донесе голема поддршка за регионот, не само во финансиска смисла, туку пред сè за она што сега го нарекуваме постепена интеграција, без да чекаме сè да се случи само на крајот од процесот“, рече Рама.
Двајцата беа прашани и за мерката на Специјализираната структура за борба против корупцијата и организираниот криминал (SPAC) против поранешната директорка на Државната разузнавачка служба Влора Хусени и дали разговарале за случајот.
Во својот одговор, Рама тврдеше дека настаните претставени во Албанија како назадување се перцепираат од ЕУ како доказ за напредок во борбата против криминалот и корупцијата.
„Мора да се запрашате зошто Европската комисија и Европската Унија гледаат во настаните што се користат тука за напади и за сеење очај, причина да ја сметаат Албанија за многу сериозен партнер. За земја што ги поддржува своите аспирации со секојдневни напори во сите области, а во овие области со докази за бескомпромисна борба против криминалот и корупцијата. Мора да си го поставите ова прашање, бидејќи она што многумина тука го гледаат како назадување, Европската Унија го гледа како напредок“, рече тој.
Според него, ова не е само напредок, туку трансформација: „Живееме во време на невидени промени. За мене, повеќе од кога било, сме на вистинскиот пат. Како што веќе реков, повторувам и ќе повторувам во секоја прилика: до вчера, корупцијата беше систем, а денес, за прв пат, оваа земја има систем што добива способност да се коригира, да се прочисти и да се спротивстави на корупцијата. Секој демократски систем има такви способности благодарение на поделбата на властите, во која секоја власт си ја врши својата работа.“
Утре, посетата на Фон дер Лајен продолжува во Косово и Црна Гора. Во петок, 2 октомври, таа ќе заврши во Северна Македонија.

