Skip to content
Американскиот претседател Доналд Трамп објави договор за увоз на руски дизел во Соединетите Држави, поради растечкиот притисок врз него да ги намали цените на горивата.
Трамп рече дека рускиот претседател Владимир Путин се согласил веднаш да пушти 300.000 тони дизел „за американскиот и светскиот пазар“, по што следуваат 500.000 тони во ноември и уште еден милион тони потоа.
Објавата во петокот предизвика гнев кај украинскиот претседател Володимир Зеленски, кој го опиша договорот како подарок за Путин, што претставува „инвестиција во војна што треба да се заврши, а не да се продолжи“.
Министерството за финансии на САД наводно привремено ги суспендира санкциите за извоз на руски дизел до 7 април како дел од договорот. Други руски средства, вклучително и оние во американските банки, остануваат замрзнати.
Во објава на социјалната мрежа Truth Social, Трамп додаде дека уште три милиони тони руски дизел ќе бидат испорачани „за краток временски период“. Тој рече дека тоа зависи од состојбата на руските рафинерии што беа нападнати од Украина.
Путин подоцна изјави дека Русија, која претходно оваа година воведе забрана за извоз на дизел, е подготвена да ги снабдува и американските и глобалните пазари со нафта и нафтени производи. Сепак, во неговата изјава не се прецизирани конкретни количини.
Аналитичарите ја доведоа во прашање и способноста на Русија да ги обезбеди бараните количини дизел и степенот до кој таквите испораки би ги намалиле цените за американските потрошувачи.
Тим Армитиџ, инвестициски стратег во „Квилтер Шевиот“, ги нарече наведените количини на Трамп „релативно мали“.
Тој рече дека првата пратка би изнесувала околу 2,25 милиони барели, додека дневната потрошувачка на дизел во САД е околу 3,8 милиони барели. „Значи, тоа нема да има значително влијание врз цените на американските пумпи“, рече Армитиџ. „Секако, претстојат уште две испораки, но ова се чини дека е донекаде очаен потег на претседателот Трамп да се обиде да ја намали инфлацијата пред среднорочните избори“, додаде тој.
Би-Би-Си побара од Белата куќа информации за тоа што ќе добие Русија од САД во замена за обврската.
Во меѓувреме, портпарол на британската влада изјави дека ставот на Лондон „не може да биде појасен“ и дека земјата ќе продолжи да соработува со своите меѓународни партнери за да ја поддржи Украина и да постигне траен мир. „Ќе продолжиме да вршиме притисок врз Русија преку најстрогиот режим на санкции што Велика Британија некогаш го вовела, зголемувајќи ја цената на агресијата на Путин и поддржувајќи ги напорите за постигнување праведен и траен мир“, рече портпаролот.
Објавата од петокот е најновиот обид на Трамп да ги намали цените на горивата во САД. Со месеци, тој се бори со политичките последици од војната со Иран, која започна во февруари, и нејзиното влијание врз глобалните цени на енергијата.
Во последните месеци, конфликтот доведе до нагло зголемување на цената на бензинот, а особено на дизелот во Соединетите Држави. Ова негативно влијаеше на јавната поддршка за Трамп, бидејќи американските потрошувачи беа погодени од повисоките цени на бензинските пумпи и последователното ширење на инфлацијата низ секторите на економијата.
Просечната цена на дизел горивото во Соединетите Држави моментално е 6,28 долари за галон, или 4,74 фунти, според Американската автомобилска асоцијација (AAA). Ова е намалување од рекордните 6,53 долари за галон забележани кон крајот на септември.
Кратко по објавата на Трамп, Министерството за финансии на САД официјално издаде привремена дозвола за влез на руски дизел на американскиот пазар.
Во соопштението, Путин рече дека во петокот разговарал со Трамп за состојбата на глобалниот енергетски пазар. „Руската страна ја потврди својата подготвеност да снабдува нафта и нафтени производи на американскиот пазар и на светските пазари воопшто“, рече рускиот претседател.
Специјалниот претставник на Путин, Кирил Дмитриев, го поздрави договорот на социјалните медиуми. „Соработката меѓу Русија и САД за дизелот и енергијата ќе му користи на светот“, напиша тој.
Сепак, Зеленски остро го критикуваше договорот. Според него, „подароците за Путин нема да донесат мир“ и Русија ќе плати за дизелот со „уште еден терор“. „Сметаме на фер поддршката на Америка за заштита на животите и луѓето во Украина, како и на соодветно цврст разговор меѓу САД и Русија. Цврст, а не слаб“, напиша украинскиот претседател.
Портпаролот на британската влада изјави: „Ставот на Велика Британија не може да биде појасен. Ќе продолжиме тесно да соработуваме со нашите меѓународни партнери за да обезбедиме Украина да ја има потребната воена и финансиска поддршка за да се одбрани“. Тој додаде дека владата ќе продолжи да „врши притисок врз Русија преку најстрогиот режим на санкции што Велика Британија некогаш го вовела“. „Русија може да ја заврши оваа војна денес. Остануваме посветени на поддршка на Украина колку што е потребно и на соработка со нашите партнери за постигнување траен мир“, рече портпаролот.
Оваа година, Русија доживеа два брана на сериозен недостиг на гориво во различни делови од земјата поради украинските напади со беспилотни летала врз руските рафинерии за нафта. Според Меѓународната агенција за енергија, руското производство на дизел опадна за речиси 30%.
Трамп го изрази своето незадоволство од украинските напади, обвинувајќи ги за зголемување на цените на горивата. Зеленски ги бранеше нападите, велејќи дека тие се одговор на „долгогодишната кампања на терор на Русија против енергетскиот сектор на Украина“. „Украина нема да ги запали руските рафинерии за нафта освен ако Русија не ја уништи нашата енергетска инфраструктура“, рече украинскиот претседател.
Објавите на Трамп на Truth Social често содржат нецелосни информации, а деталите за тоа како Русија ќе го испорача горивото на светскиот пазар, како и можните контра-отстапки од страна на САД, остануваат нејасни. Сепак, објавениот договор претставува извонреден пресврт во политиката на Вашингтон. Американскиот Конгрес неодамна донесе закон, потпишан од претседателот, со кој се овластува воведување нови санкции и царини на САД за земјите што увезуваат руска нафта и гас.
Договорот со Русија го изложи Трамп и на критики од европските сојузници на САД и политичарите во Америка кои ја поддржуваат Украина, кои велат дека американскиот претседател веќе помага во финансирањето на руската воена машинерија.
Исто така, останува нејасно какво влијание ќе има договорот врз цените на горивата. Меѓународната реперна линија за суровата нафта Брент продолжува да се тргува над 103 долари за барел. Пред војната со Иран, нејзината цена беше околу 73 долари за барел.
Со приближувањето на среднорочните избори во САД, кои ќе одредат дали републиканците ќе ја задржат контролата врз двата дома на Конгресот, Трамп бара начини да ја ограничи политичката штета врз Републиканската партија.
Порано оваа недела, тој изјави дека размислува за привремено суспендирање на федералниот данок на бензин. Тој исто така објави дека ќе дозволи таканаречениот дизел со црвена ознака да се користи на американските автопати без да му се наплаќа федерален данок.
Трамп, исто така, успеа да изврши притисок врз земјите од Г7 да ослободат вкупно 100 милиони барели нафта и дизел од нивните стратешки резерви за да ги ублажат загриженостите за снабдувањето. Тој, исто така, претходно ги поддржа повиците за забрана на извозот на дизел од САД.
