Skip to content
Додека студентите во Србија покажаа дека организираното незадоволство може да доведе до промена на власта, во Македонија секој трет млад човек не ја гледа својата иднина во земјата. Недовербата во институциите, ограничените можности за напредување и разочарувањето од политиките што треба да обезбедат подобар живот ги насочуваат младите кон странство. Српската студентска победа сега отвора нова дилема дали и македонските млади ќе поверуваат дека можат да ја променат државата или ќе продолжат да ја напуштаат?
Студентите во Србија успеаја да го поразат политичкиот блок на Александар Вучиќ, освојувајќи над 50 проценти од гласовите. Движењето што започна со барања за одговорност по трагедијата во Нови Сад прерасна во политичка сила која го постигна она што со години не им успеваше на традиционалните опозициски партии.
Нивниот успех не дојде преку класична партиска структура. Студентите успеаја да привлечат поддршка од професори, работници, земјоделци и граѓани кои не се препознаваа во постојната политичка понуда.
Во Македонија, пак, политичкото незадоволство меѓу младите не прераснало во споредливо национално движење. Наместо организирана борба за промени, за дел од нив излезот е заминување во странство.
Секој трет млад човек не ја гледа иднината во Македонија
Истражувањето „Democracy Pulse: Gen Z in the Western Balkans“, објавено во март 2026 година, покажува дека 33,9 отсто од младите во Македонија не ја гледаат својата иднина во земјата.
Во Србија тој процент изнесува 22,5 отсто, што укажува на значителна разлика во очекувањата на младите од двете држави.
За многу млади во Македонија, образованието и вработувањето во странство стануваат начин да обезбедат економска сигурност и професионален развој што тешко ги остваруваат дома.
Но, иселувањето не е само економска одлука. Тоа може да биде и израз на недоверба во институциите, разочарување од партизацијата и чувство дека личниот успех премногу често зависи од политички врски, наместо од знаење и способности.
Додека во Србија младите се организираа за да ја променат политичката реалност, дел од нивните врсници во Македонија ја бараат својата иднина во друга држава.
Политиките за младите не успеваат да ја вратат довербата
Во Македонија со години се најавуваат мерки за подобрување на младинскиот стандард, поддршка за вработување, студентски поволности и можности за професионален развој.
Сепак, податоците за желбата за иселување покажуваат дека значителен дел од младите сè уште не гледаат доволно перспективи за својата иднина во земјата.
Студентските домови, висината на студентскиот оброк, можностите за вработување по дипломирањето и достапноста на домувањето остануваат прашања што директно влијаат врз квалитетот на нивниот живот.
За млад човек кој не гледа можност да се вработи според своите квалификации, да обезбеди сопствен дом или да напредува без партиска поддршка, повремените финансиски поволности тешко можат да бидат замена за долгорочна перспектива.
Проблемот затоа не се сведува само на тоа колку средства државата издвојува за младите, туку и дали политиките создаваат доверба дека животот во Македонија може да биде подобар.
Може ли српскиот пример да ја разбуди македонската генерација?
Студентското движење во Србија покажа дека младите можат да станат политички фактор и надвор од традиционалните партии.
Во Македонија, младинското политичко организирање во голема мера останува поврзано со партиските подмладоци. Независни студентски и граѓански иницијативи постојат, но досега не изградиле политичка сила споредлива со српското студентско движење.
Српската победа може да ги охрабри македонските млади да бараат поголемо влијание врз одлуките што ја определуваат нивната иднина.
Но, постои и друго сценарио. Политичките партии би можеле да се обидат да го искористат студентскиот бран преку нови младински иницијативи, политички лица или ветувања насочени кон младите гласачи.
Власта, пак, би можела да одговори со дополнителни поволности и мерки за студентите и младите, настојувајќи да го намали незадоволството.
Ниту едно од овие сценарија не е извесно. Но, српскиот пример покажува дека политичката рамнодушност не мора да биде трајна состојба и дека младите можат да станат носители на промени кога ќе препознаат заедничка цел.
Ќе ја разбуди ли студентскиот „земјотрес“ и Македонија?
Победата на студентите во Србија отвори дебата за можните последици врз македонската политичка сцена.
Дали младите во Македонија ќе добијат охрабрување да се организираат и да бараат промени? Дали партиите ќе се обидат да го преземат новиот студентски бран или власта ќе понуди дополнителни поволности за да го пресретне незадоволството? Или, пак, разочарувањето е толку големо што младите ќе продолжат да ја бараат иднината надвор од земјата?
Токму на оваа тема „Рацин“ спроведува анкета меѓу читателите:
Српските студенти покажаа дека незадоволството може да се претвори во политичка промена. Во Македонија, голем дел од младите сè уште не ја гледаат својата иднина во земјата.
Дали српската победа ќе биде поттик за поголема политичка активност или само уште еден настан што македонските млади ќе го следат од страна, ќе зависи и од нивната подготвеност да се организираат и од способноста на институциите да ја вратат изгубената доверба.
